Thủ tướng Ireland Micheál Martin đang quảng bá nước ông như một trung tâm đầu tư hàng đầu châu Âu cho các doanh nghiệp Mỹ, đồng thời nhắm tới một mặt hàng xuất khẩu nổi tiếng khác sau khi Tổng thống Donald Trump cam kết dỡ thuế đối với rượu whiskey Ireland. Trong cuộc phỏng vấn tại New York, ông nói chính sách thúc đẩy các tập đoàn Mỹ mở rộng đầu tư trong nước của ông Trump đang mang lại kết quả.
Ông Martin, người đã nhiều lần gặp ông Trump, mô tả vị tổng thống là một nhà đàm phán "cứng rắn" và kể rằng ông Trump từng dùng "một vài lời lẽ khá nặng" với ông trong những cuộc trao đổi gần nhất. Dù vậy, ông thừa nhận các nỗ lực khuyến khích đầu tư vào nước Mỹ đã có tác động rõ rệt. "Ông ấy chắc chắn đã thành công", ông nói. "Ông ấy đang thành công ở khoản đầu tư mà các công ty đó đang rót vào Mỹ. Anh có thể thấy điều đó."
Ông Trump xem việc khuyến khích doanh nghiệp Mỹ mở rộng đầu tư trong nước là trụ cột của chương trình kinh tế "Nước Mỹ trên hết", với thuế quan và các biện pháp thương mại được dùng để thúc đẩy sản xuất và đầu tư nội địa. Ireland, quốc gia nhiều thập niên thu hút các khoản đầu tư lớn của tập đoàn đa quốc gia Mỹ, nằm trong số những nước đang điều chỉnh theo các chính sách này.
Ông Martin cho rằng chương trình của ông Trump đã trở thành động lực để Ireland nâng sức hấp dẫn với các công ty đa quốc gia. "Theo một cách nào đó, nó khiến chúng tôi cạnh tranh hơn. Chúng tôi đã phân tích và nói rằng, được rồi, đó là thách thức mới, vậy làm sao để tăng tốc và cạnh tranh hơn, làm sao để duy trì dòng vốn đầu tư vào trong nước?", ông nói. Ông bổ sung rằng cạnh tranh là điều tốt, ông Trump đặt ra thách thức và Ireland đáp lại để trở nên "gọn nhẹ, linh hoạt và nhanh nhạy" hơn.
Khi được hỏi vì sao nên đầu tư vào Ireland, ông Martin cho rằng sức hấp dẫn của nước này vượt xa chính sách thuế doanh nghiệp, với thế mạnh ở dược phẩm, thiết bị y tế và công nghệ, cùng lực lượng lao động có trình độ cao. Ông nhấn mạnh cách làm thân thiện với doanh nghiệp: "Chúng tôi ít thủ tục rườm rà hơn, và tư duy ở Ireland là khi một công ty đến, chúng tôi hỏi làm sao để việc đó thành hiện thực, nếu có vấn đề hay thách thức thì giải quyết thế nào. Đó là một chính phủ ủng hộ doanh nghiệp, tìm cách bổ sung giá trị cho đề xuất của công ty."
Theo ông, tỷ lệ tham gia giáo dục thuộc nhóm cao nhất châu Âu và nền tảng công nghệ vững chắc tiếp tục giúp Ireland hấp dẫn nhà đầu tư. Các cơ quan như IDA Ireland và Enterprise Ireland vừa thu hút doanh nghiệp nước ngoài, vừa hỗ trợ doanh nghiệp Ireland mở rộng ra thị trường quốc tế.
Ông Martin cũng bác ý kiến cho rằng quan hệ kinh tế chủ yếu có lợi cho Ireland, với lập luận rằng dòng vốn đang chảy theo cả hai chiều. Theo chính phủ Ireland, gần 800 công ty thuộc sở hữu Ireland sử dụng hơn 200.000 lao động Mỹ, vốn đầu tư của Ireland vào Mỹ vượt 390 tỷ đô la và Ireland là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ năm vào Mỹ. Ông cho biết những người trong ngành y tế nói với ông rằng số công ty Ireland mang ý tưởng tốt vào thị trường Mỹ và tạo việc làm tại đây "luôn tăng lên".
Ông Martin nói các công ty Mỹ thường phàn nàn châu Âu bị quản lý quá chặt, và việc đơn giản hóa quy định đã thành ưu tiên chính trong nhiệm kỳ chủ tịch Hội đồng Liên minh châu Âu của Ireland. "Chúng tôi đang tụt lại sau Mỹ về năng lực cạnh tranh. Chúng tôi cũng tụt lại sau Trung Quốc", ông nói.
Về thương mại, ông Martin cho biết bước đột phá cụ thể là việc ông Trump công khai cam kết dỡ thuế rượu whiskey Ireland. Ông Trump nói điều này tại lễ trao cúp giải Irish Open ngày 13/9, diễn ra ở Trump International Golf Links tại Doonbeg, hạt Clare. Ông kể rằng "ai cũng làm phiền" mình về chuyện này, rằng nó "quá bất công", rồi tuyên bố: "Thay mặt nước Mỹ, tôi sẽ dỡ bỏ thuế đối với rượu whiskey Ireland." Đám đông đáp lại bằng tràng pháo tay và tiếng hô "USA".
Rượu whiskey Ireland hiện chịu mức thuế tiêu chuẩn 10% mà ông Trump áp lên phần lớn hàng nhập khẩu từ Liên minh châu Âu, mức đã được giảm từ 15% xuống 10% hồi tháng 7. Trước đó vào tháng 4, ông Trump đã dỡ một số loại thuế đối với whiskey của Anh, gồm Scotch và rượu sản xuất tại Bắc Ireland, sau chuyến thăm Nhà Trắng của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla, tạo ra sự chênh lệch với Ireland.
Ông Martin cho biết ông đã trực tiếp nêu vấn đề với ông Trump trong chuyến thăm Ireland và lập luận rằng whiskey Ireland cần được đối xử như Scotch. Ông còn nhắc tới chuyến ghé nhà máy chưng cất Tullamore D.E.W. và việc tay golf Shane Lowry, người sau đó vô địch Irish Open tại Doonbeg, đến từ cùng thị trấn. "Điều đó thực sự khiến ông ấy tập trung", ông Martin nói, và cho biết ông ghi nhận cử chỉ này. Ông Trump sau đó trao cúp cho Lowry rồi thông báo trước đám đông về ý định dỡ thuế.
Về bước tiếp theo, ông Martin nói còn "một chút việc phải làm", nhưng phía Mỹ sẽ thực hiện cam kết của ông Trump, và các quan chức hai nước đang họp với nhau tại Mỹ. Giám đốc Hiệp hội Rượu whiskey Ireland Eoin Ó Catháin cho biết ngành này "rất vui", bởi Mỹ là thị trường lớn nhất, đại diện cho hàng nghìn việc làm và hàng triệu đô la đầu tư, và đã chịu sức ép trong hơn một năm vì mức thuế. Ông cho biết hiệp hội sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác tại Mỹ, Brussels và Dublin để việc tự do hóa thuế được thực hiện đầy đủ.
Lowry đùa rằng các nhà chưng cất nên gửi séc cho anh vì ông Trump đã dỡ thuế "vì tôi", và nói "tôi sẽ nhận công về mình". Chris Swonger, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Hội đồng Rượu mạnh Chưng cất Hoa Kỳ, gọi thông báo này là "một bước tích cực nữa" nhằm giảm rào cản thương mại rượu mạnh.
Khi được hỏi còn sản phẩm Ireland nào ông muốn hưởng ưu đãi thuế, ông Martin nêu ngay bơ Kerrygold. "Bơ Kerrygold là loại bơ tuyệt vời, được người tiêu dùng Mỹ rất yêu thích. Có lẽ đó là một trong những loại bơ ngon nhất thế giới", ông nói. Theo chủ sở hữu Ornua, Kerrygold là một trong những thương hiệu bơ hàng đầu tại Mỹ và là một trong những mặt hàng thực phẩm xuất khẩu lớn nhất của Ireland, với doanh số bán lẻ tại Mỹ vượt 1 tỷ đô la trong năm 2025.
Ông Martin nhận xét giữa Ireland và Mỹ có "mối gắn kết rất mạnh" và ông Trump "rất lịch thiệp và sẵn lòng giúp đỡ" mỗi khi phía Ireland tới thăm. Ông cho biết đã mời ông Trump trở lại Ireland dự giải Ryder Cup tại Adare Manor, và khi được hỏi liệu chuyến thăm đó có thể mang lại thêm một đột phá thương mại, ông chỉ mỉm cười.