Tổng thống Donald Trump tối thứ Ba 20/10 tại cuộc mít tinh ở sân bay Pitt-Greenville, thành phố Greenville, North Carolina, đã quy trách nhiệm cho cựu Thống đốc Roy Cooper thuộc đảng Dân chủ về cái chết của cô Iryna Zarutska, trong lúc vận động cho ứng cử viên Thượng viện Michael Whatley của đảng Cộng hòa khi chỉ còn hai tuần trước ngày bầu cử giữa kỳ 3/11.
“Lý do duy nhất khiến con quái vật tàn bạo đó được tự do đi lại để giết Iryna Zarutska là vì Roy Cooper đã thả hắn ra khỏi tù. Đó là một sự phản bội không bao giờ có thể quên”, ông Trump nói. Ông cho biết thêm rằng tới hôm nay không ai biết vì sao chuyện đó xảy ra và ông Cooper cũng không nói gì về nó.
Tổng thống Trump nói về cô Iryna Zarutska và ông Roy Cooper tại cuộc mít tinh ở Greenville.
Cô Zarutska là người tị nạn Ukraine 23 tuổi, chuyển tới Charlotte năm 2022 sau khi Nga xâm lược quê hương cô, và bị đâm chết trên một chuyến tàu điện ở Charlotte vào tháng 8/2025. Nghi phạm trong vụ án là DeCarlos Brown Jr., người từng nhận tội cướp có vũ khí nguy hiểm năm 2014.
Trước đám đông, ông Trump nói ông Cooper “đã thả hơn 3.500 tội phạm bị kết án, trong đó có 86 kẻ giết người, 232 kẻ hiếp dâm và kẻ xâm hại trẻ em”, chỉ vì không muốn họ nhiễm COVID trong tù. “Roy Cooper đã tiến hành một cuộc vượt ngục quy mô lớn và đặt tính mạng các bạn vào vòng nguy hiểm. Các bạn không thể để ông ta lên Washington”, ông nói, đồng thời gọi ông Cooper là một kẻ cực tả mắc chứng thái nhân cách.
Đợt phóng thích mà ông Trump nhắc tới bắt nguồn từ vụ kiện tháng 4/2020, khi liên minh các nhóm dân quyền gồm ACLU North Carolina kiện chính quyền ông Cooper đòi giảm nguy cơ lây nhiễm COVID-19 trong nhà tù. Sau khi một thẩm phán cho rằng điều kiện giam giữ trong đại dịch nhiều khả năng đã vi hiến, hai bên đạt thỏa thuận ngày 25/2/2021 cho phép trả tự do sớm 3.500 người đang bị giam giữ.
Một cuộc rà soát hồ sơ tiểu bang công bố hồi tháng 5 cho thấy hơn 600 người trong số này sau đó đã phạm các trọng tội như giết người, xâm hại tình dục hoặc các tội bạo lực khác, trong đó 18 người bị buộc tội giết người. Ủy ban Chính sách và Án phạt North Carolina trong báo cáo năm 2024 ghi nhận tỷ lệ tái phạm của nhóm 3.500 người này là 48%, cao hơn mức 44% của gần 13.000 người ra tù trong năm tài chính 2021.
Giới chức tiểu bang cho biết ông Brown đã mãn hạn tù và ra trại ngày 20/9/2020, năm tháng trước khi thỏa thuận được ký, và tên ông có trong danh sách vì có một phiên điều trần sau khi ra tù vào ngày 15/2/2021.
Ông Trump cho rằng một người lo che chắn kẻ giết người khỏi virus hơn là bảo vệ dân lành thì không nên vào Thượng viện, và thật “điên rồ” khi ông Cooper có thể trở thành thượng nghị sĩ. Trước đó ông Whatley gọi ông Cooper là “thống đốc tồi tệ nhất trong lịch sử North Carolina”. “Iryna Zarutska lẽ ra vẫn còn sống. Máu của cô ấy dính trên tay Roy Cooper”, ông Whatley nói.
Ông Whatley, 58 tuổi, cựu chủ tịch Ủy ban Toàn quốc đảng Cộng hòa, tranh chiếc ghế Thượng viện bỏ trống sau khi Thượng nghị sĩ Thom Tillis của đảng Cộng hòa quyết định không tái tranh cử, và các cuộc thăm dò hiện cho thấy ông Cooper dẫn trước. “Tôi là người đã đưa ông ấy vào cuộc đua này”, ông Trump nói, đồng thời nhắc lại rằng sau năm 2020 ông từng tuyên bố nếu tái tranh cử sẽ đưa ông Whatley lên làm người đứng đầu đảng Cộng hòa.
Ông Trump cũng nhắc lại việc tỷ phú Elon Musk nhanh chóng điều thiết bị Starlink tới North Carolina sau khi bão Helene tàn phá miền tây tiểu bang cuối tháng 9/2024. “Tôi nói, Elon, chúng ta có người đang gặp nạn. Ông ấy hỏi, anh cần gì. Tôi nói, cho tôi mức tối đa. Trong vòng 5 tiếng chúng tôi đã có rất nhiều thiết bị. Elon đã cứu rất nhiều mạng người”, ông nói, rồi chỉ trích rằng thống đốc khi đó của tiểu bang đã không làm được gì.
Tổng thống Trump nhắc lại việc Elon Musk gửi Starlink tới North Carolina sau bão Helene.
Ngay sau khi ông Trump lên sân khấu, nhiều người biểu tình đã la hét và lần lượt bị đưa ra ngoài trong tiếng hô “USA” của đám đông. “Đây là những người biểu tình được trả tiền”, ông Trump nói, rồi so sánh sự gián đoạn với tình trạng bất ổn ở Pháp và tuyên bố “họ sẽ không phá hủy văn hóa của chúng ta, họ sẽ không phá hủy đất nước của chúng ta”.
Ông Trump tới Greenville bằng chuyên cơ Air Force One cùng huyền thoại đua xe NASCAR Richard Petty, người con của North Carolina, sau khi máy bay bay vòng qua đám đông đang chờ tại sân bay. Bà Laurie Buckhout, ứng cử viên Cộng hòa tranh ghế Hạ viện khu vực 1 với Dân biểu Dân chủ Don Davis, cũng lên phát biểu trước đó.
“Tôi đang làm việc cật lực. Tôi đã tổ chức khoảng 10 cuộc mít tinh trong 8 ngày. Chúng ta còn khoảng 15 ngày và tôi sẽ tổ chức khoảng 18 cuộc mít tinh nữa”, ông Trump nói, đồng thời cho biết ông dự kiến trở lại North Carolina vào tuần tới.
