Chỉ 72 phút sau khi Tòa Bầu cử Tối cao Brazil xác nhận chiến thắng, Tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva đã dùng bài phát biểu mừng thắng cử đầu tiên để tuyên bố rằng ông sẽ phải điều tiết các nền tảng mạng xã hội, đồng thời cáo buộc các tập đoàn công nghệ đã can thiệp từ bên ngoài vào cuộc bầu cử tổng thống vòng hai hôm Chủ nhật 25/10.
Tòa Bầu cử Tối cao xác nhận ông Lula thắng lúc 8 giờ 08 phút tối theo giờ miền Đông nước Mỹ (ET), khi 97% số thùng phiếu đã được kiểm, và khoảng 9 giờ 20 phút tối ET ông bước lên sân khấu trong hội trường khách sạn InterContinental ở São Paulo, trước một hội trường chật kín người ủng hộ.
“Cuộc bầu cử này là cuộc bầu cử mà chúng ta đã phải chiến thắng sự can thiệp từ bên ngoài vào bên trong thông qua các nền tảng kỹ thuật số, và chúng ta sẽ phải điều tiết chúng”, ông Lula nói ngay ở phần đầu bài phát biểu.
Bài đăng trên mạng X chỉ ra rằng ông Lula kêu gọi điều tiết mạng xã hội chỉ 72 phút sau khi được công bố thắng cử.
Ông nói tiếp rằng tội phạm trên thế giới số phải bị xử lý giống như tội phạm ngoài đời thực, và “chúng ta không thể để những công ty khổng lồ quái vật kiếm hàng tỷ, hàng tỷ, không trả một đồng thuế nào cho đất nước này mà lại tìm cách định hướng kết quả bầu cử của đất nước này”.
Ông Lula cũng hứa rằng truyền thông kỹ thuật số sẽ chiếm “một không gian rất lớn” trong nhiệm kỳ mới, kể rằng ông vừa được Thống đốc bang Piauí Rafael Fonteles tặng một chiếc điện thoại và từ nay sẽ nói chuyện trực tiếp với người dân “nhiều lần mỗi ngày”, rồi tuyên bố thẳng: “Tôi sẽ không để nhà báo có ác ý diễn giải mình nữa. Không đâu.”
Mục tiêu chính của ông Lula là Meta, công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp, mà chiến dịch tranh cử của ông đã cáo buộc suốt nhiều tuần qua là bóp nghẹt tầm phủ sóng các bài đăng của ông, khóa tài khoản quảng cáo của ông và giúp Thượng nghị sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro có lượt tương tác cao hơn dù ít người theo dõi hơn, rồi khiếu nại lên Tòa Bầu cử Tối cao và tuyên bố sẽ kiện cả lên Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OAS).
Meta bác bỏ toàn bộ các cáo buộc đó, khẳng định công ty không đứng về phía nào trong cuộc bầu cử này hay bất kỳ cuộc bầu cử nào khác, giải thích rằng tài khoản quảng cáo của chiến dịch ông Lula chỉ bị vô hiệu hóa nhầm hơn một giờ đồng hồ hôm 23/9 trong một đợt rà soát chống lừa đảo, còn sự cố của trợ lý trí tuệ nhân tạo Meta AI hôm 14/10 là do một lỗ hổng kỹ thuật ảnh hưởng tới cả hai ứng viên chứ không phải do thiên vị chính trị.
Meta còn nhắc lại rằng từ lâu công ty đã cảnh báo các quy định khắt khe của Brazil về nội dung số làm tăng nguy cơ kiểm duyệt quá tay và đe dọa quyền tự do ngôn luận.
Trên thực tế, chính phủ ông Lula đã đi trước một bước, khi hôm 20/5 ông ký hai sắc lệnh, trong đó một sắc lệnh buộc các nền tảng phải xem xét mọi khiếu nại và gỡ ngay nội dung bị coi là phạm tội, với các hình phạt từ cảnh cáo, phạt tiền cho tới đình chỉ hoạt động tạm thời, và trao cho cơ quan bảo vệ dữ liệu quốc gia quyền điều tra các công ty, khiến giới phê bình lo ngại các nền tảng sẽ chủ động xóa bài để tránh bị phạt.
Ông Lula còn ủng hộ Dự luật 4675, áp đặt nghĩa vụ riêng lên các công ty công nghệ có doanh thu toàn cầu trên 9,5 tỷ USD mỗi năm, văn bản mà Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã xếp vào danh sách rào cản thương mại nước ngoài năm 2026.
Điều trớ trêu là trong khi đổ lỗi cho mạng xã hội, ông Lula lại cảm ơn ngay trên sân khấu Dân biểu André Janones, người ông gọi là “vị tướng của chúng ta”, vì đã điều hành kênh WhatsApp “Đội quân của Lula”, kênh đã tăng từ khoảng 50.000 người theo dõi lúc bắt đầu vòng hai lên hơn 10,8 triệu người, chiếm lĩnh mặt trận mạng vốn trước đó do phe cánh hữu áp đảo.
Kênh này từng bị Thẩm phán Kassio Nunes Marques của Tòa Bầu cử Tối cao ra lệnh gỡ theo yêu cầu của chiến dịch ông Flávio, nhưng vài giờ sau quyết định bị một thẩm phán khác của tòa hủy bỏ, và khi ông Nunes Marques yêu cầu hôm 22/10 rằng Google, Meta và X nộp báo cáo kỹ thuật trong 24 giờ, cả ba công ty đều nói không thấy dấu hiệu bất thường vì các hoạt động do ông Janones điều phối được thực hiện bằng tài khoản thật.
Ông Lula thắng với khoảng 51,8% số phiếu, hơn ông Flávio 4.430.191 phiếu, sau khi bị dẫn trước ở vòng một với tỷ lệ 45,16% so với 47,03%, nhưng ông Flávio đến nay vẫn chưa chịu thừa nhận thất bại và tuyên bố sẽ đòi hủy kết quả bầu cử vì quyết định của Tòa Tối cao cho kéo dài giờ bỏ phiếu ngay trong ngày bầu cử.
Hôm thứ Hai 26/10, Tổng thống Trump nhận xét cuộc bầu cử Brazil “trông giống như thêm một cuộc bầu cử gian lận nữa”, gọi đó là “một hình ảnh tồi tệ đối với thế giới” và nhấn mạnh rằng bầu cử phải không thể tranh cãi.
Video Tổng thống Trump nhận xét về cuộc bầu cử Brazil, được tài khoản Rapid Response 47 của Tòa Bạch Ốc đăng trên mạng X hôm 26/10.
Ông Lula, người tròn 81 tuổi vào thứ Ba 27/10, sẽ nhậm chức nhiệm kỳ thứ tư vào ngày 5/1/2027 với một Quốc hội do các đảng cánh hữu và trung hữu chi phối, nơi mọi dự luật điều tiết mạng xã hội của ông vẫn phải được thông qua.
