Thẩm phán liên bang Jesse Furman tại Manhattan hôm thứ Hai 26/10 phán rằng Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Trump đã sa thải trái luật bà Maurene Comey, cựu công tố viên liên bang ở Quận Nam New York và là con gái cựu Giám đốc FBI James Comey, đồng thời ra lệnh khôi phục chức vụ cho bà có hiệu lực hồi tố kèm tiền lương truy lĩnh. Một phát ngôn viên Bộ Tư pháp cho biết bộ “không đồng ý với quyết định này và sẽ kháng cáo vào thời điểm thích hợp”.
Trong bản ý kiến dài 55 trang, ông Furman, thẩm phán do cựu Tổng thống Obama bổ nhiệm, viết rằng Quốc hội đã trao cho Bộ trưởng Tư pháp quyền cách chức bà Comey nhưng cũng đặt ra giới hạn cho quyền đó, “những giới hạn mà ngay cả bị đơn cũng thừa nhận là đã bị vi phạm trong trường hợp của bà Comey”. Ông kết luận việc sa thải đã vi phạm Đạo luật Cải cách Công vụ, nguyên tắc tam quyền phân lập và quyền được hưởng thủ tục pháp lý đúng đắn theo Tu chính án thứ Năm.
Bà Comey nhận email từ các quan chức Bộ Tư pháp ở Washington ngày 16/7/2025, thông báo bà bị cách chức ngay lập tức “theo Điều II Hiến pháp Hoa Kỳ và các luật của Hoa Kỳ”. Trong hồ sơ trình tòa, Bộ Tư pháp xác nhận việc sa thải do Bộ trưởng Tư pháp khi đó là bà Pam Bondi chỉ đạo, và sau đó được ông Todd Blanche, khi ấy là quyền Bộ trưởng Tư pháp, phê chuẩn lại.
Trước tòa, Bộ Tư pháp lập luận rằng các công tố viên đại diện cho chính phủ trong những vụ án hình sự đang thực thi quyền điều tra và truy tố thuộc thẩm quyền riêng của Tổng thống, nên Tổng thống và các bộ trưởng do ông bổ nhiệm phải được cách chức họ vì bất kỳ lý do nào hoặc không cần lý do. Bộ dẫn hai phán quyết gần đây của Tối cao Pháp viện là vụ Trump v. United States năm 2024 và vụ Trump v. Slaughter năm 2026, trong đó phán quyết Slaughter đã vô hiệu hóa các quy định của Quốc hội bảo vệ lãnh đạo những cơ quan độc lập khỏi bị sa thải.
Ông Furman bác lập luận này, viết rằng nó “đi ngược một chuỗi phán quyết liên tục của Tối cao Pháp viện kéo dài gần hai thế kỷ”. Theo ông, phán quyết Slaughter chỉ áp dụng cho các quan chức cấp cao nhất và không chạm tới những quy định bảo vệ người ở vị trí như bà Comey, còn nếu chấp nhận lập luận của chính quyền thì sẽ “làm lung lay chính thế cân bằng mà hệ thống hiến định của quốc gia này thiết lập”.
Bà Comey đã nhận một công việc khác từ ngày 20/12/2025 và sẽ không quay lại Bộ Tư pháp. Bà được trả lương truy lĩnh và khôi phục quyền lợi hưu trí cho khoảng bốn tháng từ khi bị sa thải tới ngày đó, đồng thời hồ sơ nhân sự sẽ được sửa để ghi rằng bà từ chức thay vì bị sa thải. Số tiền cụ thể và phí luật sư sẽ được quyết định sau.
Trong đơn kiện nộp ngày 15/9/2025, bà Comey cáo buộc mình bị sa thải “duy nhất hoặc chủ yếu” vì là con gái ông James Comey, người mà Tổng thống Trump cách chức Giám đốc FBI năm 2017, hoặc vì quan điểm chính trị mà bà bị cho là có. Ông Furman chưa phán quyết cáo buộc rằng bà bị trù dập vì quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ Nhất và yêu cầu hai bên nộp thêm lập luận, đồng thời bác năm trong số mười cáo buộc khác của bà.
Bà Comey từng tham gia truy tố các vụ án của Jeffrey Epstein, Ghislaine Maxwell, Sean “Diddy” Combs và cựu Thượng nghị sĩ Dân chủ Bob Menendez của New Jersey. Đơn kiện cũng nêu rằng bà Laura Loomer, một nhà hoạt động bảo thủ có ảnh hưởng trên mạng xã hội, nhiều lần kêu gọi sa thải “đứa con gái thiên tả của James Comey và người chồng đảng viên Dân chủ của cô ta”, rồi nhận công khi bà Comey bị cho nghỉ việc.
Một ngày sau khi bị sa thải, bà Comey gửi email cho các đồng nghiệp cũ: “Nếu một công tố viên chuyên nghiệp có thể bị sa thải mà không có lý do, nỗi sợ có thể len vào quyết định của những người ở lại”. Bà viết thêm: “Nỗi sợ là công cụ của bạo chúa, được dùng để đè nén tư duy độc lập”. Bà kêu gọi đồng nghiệp biến sự việc thành “ngọn lửa phẫn nộ chính đáng trước sự lạm quyền”.
Phán quyết lập tức bị giới bảo thủ trên mạng X chỉ trích. “Vậy là Tổng thống điều hành ngành hành pháp nhưng lại không được sa thải một công tố viên trong đó sao?”, nhà bình luận Gunther Eagleman viết, còn nhà bình luận Eric Daugherty viết rằng những thẩm phán thiên vị không do dân bầu nay cho rằng Tổng thống Hoa Kỳ không có cả thẩm quyền hiến định để cách chức công tố viên liên bang trong chính ngành hành pháp của mình.
Phản ứng của nhà bình luận Gunther Eagleman trên mạng X hôm 26/10.
Các luật sư của bà Comey thì cho rằng phán quyết tái khẳng định “hệ thống kiểm soát và cân bằng nền tảng” của nước Mỹ. Trong khi đó, ông James Comey đang chờ xét xử tại North Carolina về cáo buộc liên bang đe dọa giết Tổng thống, liên quan tới bức ảnh vỏ sò xếp thành dòng số “86 47” mà ông đăng năm 2025, với phiên đọc cáo trạng dự kiến diễn ra vào tháng 1/2027.
