Thủ tướng Anh Andy Burnham đã công bố việc thành lập National Centre for Information Defence trong bài phát biểu đầu tiên của ông tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York hôm 22 tháng 9, với nhiệm vụ "phát hiện, quy kết và vô hiệu hóa" những gì chính phủ gọi là các cuộc tấn công thông tin từ nhà nước thù địch. Quyết định này lập tức gây tranh cãi, khi một bên coi đó là biện pháp chống lại chiến dịch của Nga, còn bên kia cho rằng nó sẽ được dùng để giám sát tiếng nói bất đồng trong nước.
Trong bài phát biểu, ông Burnham nói không thể có an ninh quốc gia nếu thiếu một xã hội gắn kết, và sự gắn kết đó "đang bị tấn công". Ông mô tả một "cuộc tấn công quy mô công nghiệp của các tác nhân thù địch nhằm vào môi trường thông tin", đồng thời cáo buộc các cơ quan của Nga dùng bot, trang web giả, bài báo bị làm giả và mạo danh thương hiệu của 28 tổ chức Anh, trong đó có các trường đại học và BBC. Ông cũng nói Điện Kremlin chi khoảng 1,3 tỷ bảng Anh, tương đương 1,75 tỷ đô la, mỗi năm cho việc thao túng thông tin, và cho rằng Nga đã "khuếch đại các luận điệu cực hữu" cũng như tìm cách can thiệp vào cuộc tổng tuyển cử năm 2019.
Trung tâm ban đầu đặt trong Văn phòng Thủ tướng và Nội các, có nhiệm vụ phối hợp với các cơ quan tình báo, bộ ngành, cảnh sát và các công ty mạng xã hội. Các bộ trưởng cho biết cơ quan này cũng sẽ "xây dựng khả năng chống chịu quốc gia" bằng cách giúp cộng đồng nhận diện thông tin sai lệch. Ông Burnham nói thêm rằng nước Anh đã "nhượng bộ quá nhiều" trước những người muốn đưa ra một câu chuyện tiêu cực, ăn mòn về đời sống ở Anh, một câu chuyện mà theo ông "không giống thực tế chút nào", rồi kết luận: "Thế là đủ."
Theo một bài phân tích đăng trên tạp chí Spectator, sáng kiến này bắt nguồn từ chiến lược gắn kết xã hội có tên "Protecting What Matters" do chính phủ công bố hồi mùa xuân, với lời nói đầu của ông Keir Starmer. Cũng bài phân tích đó lưu ý rằng GCHQ vốn đã chịu trách nhiệm phát hiện, quy kết và vô hiệu hóa các cuộc tấn công thông tin từ nhà nước thù địch. Nước Anh hiện còn nhiều đơn vị giám sát thông tin khác như Counter Disinformation Unit, Rapid Response Unit, Research, Information and Communications Unit, Media Monitoring Unit, Defending Democracy Taskforce và National Cyber Force.
Phía chính phủ bác bỏ lo ngại về việc theo dõi người dân. Bộ trưởng Quốc phòng Wes Streeting nói trên GB News rằng ông có trách nhiệm bảo vệ "tự do và dân chủ mà tất cả chúng ta đang hưởng", gồm cả "quyền bất đồng, quyền thách thức chính phủ và chỉ trích gay gắt những gì chúng tôi làm", và khẳng định: "Chúng tôi không quan tâm đến việc kiểm soát bất đồng chính trị trong nước." Bà Emily Thornberry, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện, hoan nghênh việc này khi nói một trung tâm chống thông tin sai lệch của Anh là điều "đã quá chậm trễ".
Giới phê bình lập luận ngược lại. Lãnh đạo đảng Reform UK Nigel Farage cho rằng ông Burnham đang lập một "Bộ Sự thật" để siết tự do ngôn luận, đồng thời nói thêm: "Đừng bao giờ tin chính phủ độc đoán này." Ông Toby Young, giám đốc Free Speech Union, nhận định việc ông Burnham vừa viện dẫn cuộc chiến thông tin của Nga vừa nhắc đến "gắn kết cộng đồng" cho thấy mục đích chính sẽ là theo dõi và dập tắt bất đồng trong nước, và ông đếm được ít nhất chín đơn vị tương tự khác.
Các tổ chức theo dõi quyền công dân dẫn lại hồ sơ của những đơn vị tiền nhiệm. Bà Silkie Carlo, giám đốc Big Brother Watch, cho rằng việc chống "thông tin sai lệch" đã bị chính phủ lạm dụng để bêu xấu và bịt miệng người bất đồng. Theo ông Jake Hurfurt của tổ chức này, Bộ Quốc phòng từng tuyên bố Lữ đoàn 77 "không và chưa bao giờ thực hiện bất kỳ hành động nào nhằm vào công dân Anh", nhưng tài liệu cho thấy đơn vị này theo dõi các tài khoản Anh có thể nhận diện trong thời Covid, trong đó có dòng đăng của nghị sĩ Caroline Lucas của đảng Xanh hồi tháng 3 năm 2020. Cũng theo ông, Counter Disinformation Unit từng ghi tên nhà vận động Peter Tatchell vì chỉ trích chế độ quân chủ và nghị sĩ Bảo thủ David Davis vì chỉ trích chính sách phong tỏa, dù chính phủ khẳng định đơn vị này "không giám sát tranh luận chính trị".
Sáng kiến cũng gây lo ngại ở Washington. Theo Spectator, một quan chức Mỹ nói rằng khuôn khổ Five Eyes phải đồng nghĩa với việc London "dứt khoát loại trừ" việc nhắm vào Mỹ bằng các năng lực an ninh quốc gia, còn ông Nile Gardiner, cựu cố vấn của bà Thatcher, nói với GB News rằng bài phát biểu của ông Burnham là "lời lẽ về kiểm soát và kiểm duyệt".
Số liệu về việc cảnh sát hóa lời nói được nêu trong bối cảnh đó. Ghi chú đi kèm bài phát biểu của Lord Young cho biết từ ngày 1 tháng 1 năm 2021 đến ngày 31 tháng 12 năm 2025 có 62.199 người bị bắt ở Anh vì bị nghi phạm ba tội danh liên quan đến phát ngôn. Một khảo sát do More in Common thực hiện cho nhóm vận động Liberty cho thấy 58% cử tri nói lập trường về tự do ngôn luận của một đảng sẽ ảnh hưởng đến lá phiếu của họ, trong đó 27% cho biết ảnh hưởng "mạnh".
Song song với đó, chính phủ Công đảng đang cân nhắc thay phí giấy phép BBC hiện ở mức 180 bảng mỗi năm bằng khoản "Home Internet Levy" 11 bảng mỗi tháng đánh vào mọi hộ có băng thông rộng, dù có xem truyền hình trực tiếp hay không. Tổng giám đốc BBC Matt Brittin gọi phí giấy phép là "busted flush", còn một phát ngôn viên của DCMS nói việc rà soát hiến chương đang xem xét các phương án "bền vững và công bằng". Cùng thời điểm, cơ quan quản lý truyền thông Ofcom bị cáo buộc giữ lại dữ liệu cho thấy 74% người xem GB News đánh giá kênh này đáng tin, so với 71% của Sky News và 66% của BBC.
Một cuộc điều tra khác cho thấy phạm vi giám sát rộng hơn. Theo tài liệu do Rights & Security International công bố sau khi kháng nghị lên Văn phòng Ủy viên Thông tin, Standards and Compliance Unit liên kết với Bộ Nội vụ đã ghi nhận 77 "quan sát" về các bình luận chỉ trích chương trình Prevent trên mạng từ tháng 3 năm 2024 đến tháng 2 năm 2025. Một phát ngôn viên Bộ Nội vụ nói Prevent "không theo dõi những người có thể đã chỉ trích chương trình", đồng thời cho biết chương trình đã "đưa hơn 6.000 người rời xa các hệ tư tưởng bạo lực" kể từ năm 2015.
