Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro của Đảng Tự do (PL) đã dẫn trước Tổng thống Lula da Silva ở vòng một bầu cử tổng thống Brazil hôm Chủ nhật 4/10. Hai người sẽ đối đầu ở vòng hai ngày 25/10 vì không ai đạt quá nửa số phiếu hợp lệ. Với 99,99% phòng phiếu đã kiểm, Flávio đạt 47,03%, tương đương 56,10 triệu phiếu, còn Lula đạt 45,16%, tương đương 53,88 triệu phiếu, theo số liệu của Tòa án Bầu cử Tối cao.
Cùng ngày, vợ, các con và em trai của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro cũng thắng lớn trong cuộc bầu cử Quốc hội:
- Michelle Bolsonaro được bầu làm thượng nghị sĩ đại diện Distrito Federal với 29,05% phiếu hợp lệ, tức khoảng 938 nghìn phiếu, và phá kỷ lục phiếu bầu Thượng viện tại thủ đô liên bang.
- Carlos Bolsonaro được bầu làm thượng nghị sĩ đại diện Santa Catarina với khoảng 1,9 triệu phiếu.
- Jair Renan Bolsonaro đắc cử dân biểu liên bang ở Santa Catarina với 127.687 phiếu.
- Renato Bolsonaro (em trai cựu Tổng thống) cũng đắc cử dân biểu liên bang tại São Paulo với hơn 360 nghìn phiếu.
Năm nay 45 tuổi, Flávio là con trai cả của Jair Bolsonaro và đã giữ ghế thượng nghị sĩ đại diện Rio de Janeiro từ năm 2019. Ông được cha ủng hộ ra tranh cử thay mình vì Jair bị cấm tranh cử và đang chấp hành án 27 năm tù. Jair bị kết tội chủ mưu một âm mưu đảo chính thất bại sau khi thua cuộc bầu cử năm 2022. Vì lý do sức khỏe, ông đang bị giam tại nhà ở Brasília. Tối bầu cử, Michelle theo dõi kết quả cùng chồng tại khu Solar de Brasília.
Khoảng cách 1,87 điểm phần trăm giữa hai ứng viên dẫn đầu là mức chênh lệch nhỏ nhất ở vòng một bầu cử tổng thống kể từ khi Brazil trở lại bầu cử trực tiếp năm 1989. Đây cũng là lần thứ ba liên tiếp cánh tả gắn với Lula và cánh hữu gắn với gia đình Bolsonaro cùng vào vòng chung kết, sau các cuộc đối đầu năm 2018 và 2022. Nhiệm kỳ tổng thống mới sẽ bắt đầu ngày 5/1/2027.
Sau khi có kết quả, Flávio nói ông “rất vui” với gần 56 triệu phiếu tín nhiệm và nhận thấy Brazil muốn “thay đổi”. Ông khẳng định có khả năng thực sự là trong ba tuần tới, Brazil sẽ chọn “một chính phủ hiện đại với ít bộ hơn” và sẽ bổ nhiệm “ít nhất bốn thẩm phán Tòa án Tối cao Liên bang (STF) không can thiệp vào bầu cử”. Ông còn nói Lula “lo lắng về quyền lực”, còn ông “lo lắng về Brazil”, và nhắc tới khả năng “chấm dứt kỷ nguyên của PT”, tức Đảng Lao động của Lula.
Lula năm nay 80 tuổi và đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ tư không liên tiếp, sau các chiến thắng năm 2002, 2006 và 2022. Ông thừa nhận từng “tin chắc” sẽ thắng ngay ở vòng một và gọi kết quả là “bất ngờ”. Theo ông, cuộc chơi giờ mới bước vào hiệp phụ và ở hiệp phụ ông sẽ thuyết phục được người dân Brazil. Khi đi bỏ phiếu, ông cảnh báo cử tri đang phải chọn giữa dân chủ và “sự man rợ”.
Flávio thắng đậm ở São Paulo với 52% so với 38% của Lula, ở Minas Gerais với 48% so với 43% và ở Rio de Janeiro với 53% so với 39%. Lula thì thắng mạnh ở vùng Đông Bắc, gồm các bang Bahia, Pernambuco và Ceará. Đảng PL của Flávio cũng giành 19 ghế thượng nghị sĩ trong lần bầu cử này và sẽ có khoảng 28 ghế ở Thượng viện, gấp hơn ba lần số ghế của PT. Tại Distrito Federal và Santa Catarina, đảng này chiếm cả hai ghế thượng nghị sĩ được đưa ra bầu.
Flávio là đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông vận động cho một thỏa thuận tốt hơn với Washington, trong đó có lĩnh vực khoáng sản hiếm, nơi Brazil được ước tính có trữ lượng lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc. Chính quyền Trump từng áp thuế cao lên hàng xuất khẩu của Brazil, thu hồi thị thực của đại sứ Brazil tại Washington và trừng phạt thẩm phán Tòa án Tối cao Liên bang từng chủ trì cuộc điều tra Jair. Lula lấy chủ quyền quốc gia làm trụ cột chiến dịch và cáo buộc Mỹ can thiệp bầu cử, điều mà phía Mỹ phủ nhận.
Flávio cam kết nếu đắc cử sẽ ân xá cho cha mình và những người liên quan tới vụ tấn công các tòa nhà chính phủ ngày 8/1/2023. Ông cũng hứa siết chặt tội phạm có tổ chức bằng cách xếp các băng đảng lớn vào danh sách khủng bố và xây nhà tù an ninh tối đa theo mô hình El Salvador.
Các ứng viên xếp sau gồm Augusto Cury, Renan Santos, Ronaldo Caiado và Romeu Zema. Riêng Caiado và Renan Santos đã nhận tổng cộng khoảng 5,3 triệu phiếu và trước đó tuyên bố sẽ không ủng hộ ai ở vòng hai. Khoảng 33,4 triệu cử tri, tương đương 21% cử tri đoàn, đã không đi bỏ phiếu, nên cả hai chiến dịch còn phải tranh thủ nhóm này.
Đây là lần đầu Michelle tranh cử vào một chức vụ dân cử, sau thời gian làm đệ nhất phu nhân từ năm 2019 đến 2022. Bà nói nhận ứng cử để “làm theo ý Chúa” và muốn dùng nhiệm kỳ của mình để góp phần xây “tương lai tốt hơn” cho người dân Distrito Federal. Carlos từng có bảy nhiệm kỳ liên tiếp trong Hội đồng thành phố Rio de Janeiro trước khi chuyển nơi đăng ký cử tri sang Santa Catarina. Jair Renan thì mới đắc cử vào Hội đồng thành phố Balneário Camboriú năm 2024.
Vòng hai ngày 25/10 sẽ quyết định Brazil, nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin với khoảng 214 triệu dân, tiếp tục giữ khoảng cách với Washington dưới thời Lula hay xích lại gần Mỹ hơn dưới thời Flávio Bolsonaro.