Bộ trưởng châu Âu của Pháp Benjamin Haddad vào hôm thứ Ba đã công khai đề xuất dùng khoản tiền phạt 4,6 tỷ euro, tương đương 5,2 tỷ đô la mà Liên minh châu Âu thu được từ Google để giảm mức đóng góp ngân sách hàng năm của các nước thành viên. Phát biểu trên truyền hình, ông Haddad gọi khoản tiền này là “nguồn thu mới” cho Liên minh châu Âu, đúng vào lúc khối 27 nước này đang tìm cách thống nhất một kế hoạch chi tiêu khổng lồ trị giá 2 nghìn tỷ euro kéo dài bảy năm.
Trong cuộc trao đổi với đài truyền hình công France Info, ông Haddad nói: “Đây là một nguồn thu mới cho Liên minh châu Âu, 4,6 tỷ euro, và điều này đương nhiên nên làm giảm mức đóng góp của tất cả các nước thành viên”. Ông giải thích thêm rằng mức đóng góp này là khoản phí hàng năm mà mỗi quốc gia trong 27 thành viên phải nộp vào ngân sách trung ương tại Brussels để phục vụ các mục tiêu chung của khối.
Ông Haddad, hiện giữ vai trò bộ trưởng trong chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron, nhấn mạnh rằng đây không phải vấn đề mới trong nội bộ khối: “Đây là một cuộc thảo luận mà chúng tôi có với Liên minh châu Âu mỗi lần, chính xác là để giữ mức đóng góp của các nước thành viên trong tầm kiểm soát”. Ông kết luận rằng khoản tiền bất ngờ 4,6 tỷ euro gắn với vụ phạt Google “cũng là tin tốt cho các nước thành viên”.
Khoản tiền phạt mà ông Haddad đề cập bắt nguồn từ một vụ việc kéo dài nhiều năm. Google bị phạt vì vi phạm quy định chống độc quyền liên quan đến hệ điều hành Android từ năm 2018, nhưng công ty chỉ chính thức trả khoản tiền này vào tháng Bảy sau khi thua trong lần kháng cáo cuối cùng của vụ kiện pháp lý kéo dài.
Tính chung, Liên minh châu Âu đã áp các khoản phạt lên tới 10,38 tỷ euro, tương đương 11,7 tỷ đô la đối với Google. Phát biểu của ông Haddad được xem như một xác nhận hiếm hoi cho nghi ngờ lâu nay từ phía Mỹ, rằng chiến dịch quản lý của châu Âu đối với các công ty công nghệ Mỹ mang tính chất thu lợi cho ngân sách khối hơn là bảo vệ cạnh tranh công bằng.
Tòa Bạch Ốc đã phản ứng gay gắt trước phát biểu này. Người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Kush Desai nói trong một tuyên bố hôm thứ Ba: “Tổng thống Trump đã nhiều lần cảnh báo rõ ràng các đối tác thương mại không được áp đặt thuế dịch vụ số, các khoản phạt và các hình thức tống tiền khác đối với ngành công nghệ hàng đầu của Mỹ. Chính quyền vẫn cam kết đưa những vấn đề này ra thảo luận với các đối tác thương mại của chúng tôi”.
Những khoản phạt liên tiếp từ các cơ quan quản lý châu Âu đối với các công ty công nghệ Mỹ từ lâu đã là vấn đề gây bức xúc đối với Tổng thống Trump. Trước hội nghị G7 tại Pháp vào tháng Sáu, ông đã dọa áp thuế 100% lên rượu vang và rượu champagne Pháp nếu Paris không bỏ thuế dịch vụ số riêng đánh vào các tập đoàn công nghệ Mỹ. Theo lời ông Macron, hai bên đã đạt được thỏa thuận giải quyết vấn đề này vào tháng trước.
Cuộc xung đột giữa châu Âu và Google chỉ là một trong nhiều mặt trận của chiến dịch quản lý kéo dài hàng chục năm của Brussels đối với các tập đoàn công nghệ Mỹ, tạo ra hàng chục tỷ đô la tiền phạt liên quan đến chống độc quyền, quyền riêng tư và thuế.
Năm 2024, Apple thua trong một vụ kiện pháp lý kéo dài tám năm khi Tòa án Công lý châu Âu buộc hãng sản xuất iPhone phải nộp 13 tỷ euro, tương đương 14,4 tỷ đô la liên quan đến các khoản ưu đãi thuế bị cho là bất hợp pháp tại Ireland. Cùng năm đó, các quan chức châu Âu tiếp tục áp thêm một khoản phạt chống độc quyền 1,8 tỷ euro, tương đương 2 tỷ đô la đối với Apple vì bị cho là ngăn các dịch vụ phát trực tuyến âm nhạc đối thủ, trong đó có Spotify hướng người dùng đến các gói đăng ký rẻ hơn bên ngoài App Store.
Meta, công ty mẹ của Facebook cũng rơi vào tình cảnh tương tự theo Quy định chung về bảo vệ dữ liệu, gọi tắt là GDPR. Theo quy định này, bất kỳ công ty nào hoạt động trên internet và tiếp xúc với dữ liệu người dùng châu Âu đều phải tuân thủ các quy tắc về quyền riêng tư, nếu không sẽ đối mặt với mức phạt có thể lên tới 4% tổng doanh thu toàn cầu hàng năm. Các cơ quan giám sát quyền riêng tư châu Âu đã áp mức phạt 1,2 tỷ euro, tương đương 1,3 tỷ đô la đối với Meta vào năm 2023 liên quan đến việc chuyển dữ liệu người dùng qua Đại Tây Dương, với lý do dữ liệu không được bảo đảm an toàn trước hoạt động giám sát của Mỹ. Công ty mạng xã hội của Mark Zuckerberg hiện vẫn vướng vào tranh chấp gay gắt với Brussels liên quan đến mô hình đăng ký “trả tiền hoặc đồng ý” của mình.
EU đã thu được khoảng 3,8 tỷ euro tiền phạt vi phạm quy định từ các gã khổng lồ công nghệ Mỹ vào năm 2024, vượt quá tổng số 3,2 tỷ euro thuế thu nhập doanh nghiệp toàn cầu mà tất cả các công ty công nghệ internet niêm yết công khai của châu Âu cộng lại đã nộp trong năm đó.
Các cuộc xung đột xuyên Đại Tây Dương này càng leo thang sau khi Đạo luật Thị trường số và Đạo luật Dịch vụ số của EU được triển khai, hai bộ luật công nghệ mới đã củng cố vai trò của khối này như bên giám sát chính đối với Silicon Valley. Vào tháng Mười Hai năm 2025, Ủy ban châu Âu đã biến X của Elon Musk thành nạn nhân đầu tiên theo Đạo luật Dịch vụ số, áp mức phạt 120 triệu euro đối với nền tảng này.
Đạo luật này buộc các nền tảng lớn như X, TikTok và Meta phải chủ động loại bỏ những gì các nhà quản lý cho là nội dung “bất hợp pháp”, phát ngôn thù ghét và thông tin sai lệch. Brussels cáo buộc X đánh lừa người dùng qua hệ thống dấu tích xanh, lơ là trong việc minh bạch quảng cáo và cản trở các nhà nghiên cứu tiếp cận dữ liệu công khai.