Văn phòng bầu cử Quận Los Angeles đã thừa nhận trong hồ sơ nộp lên tòa án liên bang rằng họ không có cách nào tự xác minh quốc tịch của cử tri ngoài lời tự khai của người đăng ký, chi tiết được công tố viên liên bang hàng đầu tại Los Angeles, ông Bill Essayli, công bố chiều thứ Ba 20/10 giữa lúc Bộ Tư pháp đang kiện California vì danh sách hơn 20.000 người bị nghi không phải công dân có tên trong danh sách cử tri.
Đoạn văn bản được ông Essayli tô vàng nằm trong bản khai của bà Monica Flores, nộp kèm phần phản đối của ông Dean Logan, giám đốc ghi danh cử tri Quận Los Angeles, trước yêu cầu ra lệnh cấm tạm thời của Bộ Tư pháp. Bản khai viết văn phòng ghi danh “không được trang bị và không được phép xác minh quốc tịch cử tri” vì không lưu giữ hồ sơ nhập cư, đi lại hay nhập tịch, “và chắc chắn không đủ khả năng làm việc đó trong thời gian bầu cử”, đồng thời ghi California chưa cho phép dùng chương trình kiểm tra di trú SAVE của liên bang cho cuộc tổng tuyển cử năm 2026.
“Một sự nhượng bộ lớn: các quan chức bầu cử Los Angeles vừa nói với tòa án liên bang rằng họ không có cách độc lập nào để xác minh quốc tịch ngoài lời cử tri tự khai. (Họ cứ thế tin lời.)”, ông Essayli viết trên X lúc 2 giờ 23 chiều giờ miền Tây. “Vậy mà California vẫn chưa xử lý danh sách 20.000 người bị nghi không phải công dân, cũng chưa đồng ý để riêng lá phiếu của họ. Lá phiếu của công dân Mỹ đang bị pha loãng tại California.”
Ông Bill Essayli đăng đoạn trích hồ sơ tòa án của Quận Los Angeles về việc xác minh quốc tịch cử tri.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Lee viết rằng “California đang tạo điều kiện cho gian lận bầu cử”. Văn phòng báo chí của Thống đốc Dân chủ Gavin Newsom đáp lại rằng California tuân thủ luật liên bang, dẫn Điều 5 của Đạo luật Đăng ký Cử tri Quốc gia, rồi mỉa ông Essayli nên “ôn lại luật bầu cử trước khi đăng bài”.
Cũng chính ông Newsom ngày 29/9/2024 đã ký SB 1174, đạo luật cấm mọi chính quyền địa phương ban hành hay thi hành quy định buộc cử tri xuất trình giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu, nhắm vào Huntington Beach, nơi cử tri hồi tháng 3/2024 thông qua biện pháp cho phép thành phố yêu cầu giấy tờ tùy thân từ năm 2026. Đảng Dân chủ ủng hộ luật này còn các nhà lập pháp Cộng hòa bỏ phiếu chống.
Cuộc đối đầu hiện nay bắt đầu từ ngày 13/10, khi Quyền Thứ trưởng Tư pháp R. Trent McCotter gửi thư cho Ngoại trưởng bang California Shirley Weber và ông Logan, kèm một chiếc USB có mật khẩu liệt kê những người bị nghi không phải công dân đã được gửi phiếu bầu qua thư, yêu cầu rà soát trong 48 giờ và tách riêng, không hủy, các lá phiếu này.
Hai ngày sau, Bộ Tư pháp đệ đơn kiện, cáo buộc “California không hề nỗ lực nghiêm túc” để cùng xác định người không phải công dân trong danh sách cử tri. “Các quan chức bầu cử California đã có cơ hội loại người không phải công dân khỏi danh sách cử tri và để riêng phiếu của những người bị nghi không đủ tư cách. Họ đã từ chối”, ông Essayli nói.
Ngày 16/10, ông McCotter cảnh báo các quan chức California có thể bị truy tố hình sự nếu cố ý xử lý lá phiếu của những người bị cơ quan liên bang xác định không phải công dân, và tối hôm đó Tổng thống Trump viết trên Truth Social: “Tất cả bọn họ sẽ phải ngồi tù rất lâu!!!”
Sáng thứ Hai 19/10, đặc vụ liên bang truy bắt hàng loạt nghi phạm, trong đó có ông Omar Alexander Muñoz, 72 tuổi, quốc tịch Belize, người bị cáo buộc tự nhận là công dân để đăng ký cử tri năm 2019 rồi đi bầu bốn lần từ năm 2020 tới năm 2024. Bộ Tư pháp cùng ngày truy tố 28 người tại California, tất cả đều là thường trú nhân có thẻ xanh và nằm trong danh sách 20.000 người, nâng tổng số người không phải công dân bị truy tố vì tội liên quan bầu cử lên 113 người tại 20 bang trong bảy tuần.
“Bộ Tư pháp này sẽ không làm ngơ khi người không phải công dân bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Đáng tiếc là California và Quận Los Angeles thì không như vậy”, ông McCotter nói. Ông cho biết con số 20.000 là những người Bộ Tư pháp tin chắc nhất sau khi Bộ Nội an đối chiếu nhiều cơ sở dữ liệu, trong khi một lá thư của Bộ Nội an hồi tháng Bảy từng nêu khả năng có tới 190.000 người không phải công dân trong danh sách cử tri California.
Phía Dân chủ phản bác, khi bà Weber viết rằng các biện pháp ông McCotter đòi hỏi “trái với cả luật liên bang lẫn luật tiểu bang”, còn ông Newsom gọi vụ kiện là “nỗ lực tuyệt vọng” của ông Trump nhằm “đàn áp cử tri California chỉ ba tuần trước Ngày Bầu cử”.
Dân biểu tiểu bang Cộng hòa Carl DeMaio gọi các lá thư của Bộ Tư pháp là “ví dụ mới nhất cho thấy vì sao chúng ta cần thông qua Dự luật 39”, còn Chủ tịch Đảng Cộng hòa California Corrin Rankin cho biết dự luật này sẽ đặt ra yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân chặt chẽ hơn và buộc công khai báo cáo về việc xác minh quốc tịch cử tri.
