Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chính sách đối ngoại “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump là lẽ thường, theo đó Hoa Kỳ sẽ luôn đặt lợi ích của mình lên trước Liên Hiệp Quốc và trước thứ “trật tự toàn cầu” mà theo lời ông, nhiều người ở đây đã tôn thờ suốt một thời gian rất dài. Ông đưa ra nhận định này trong cuộc phỏng vấn dài với Breitbart News được ghi hình sáng thứ Năm 15/10 tại trụ sở Bộ Ngoại giao ở Washington.
Khi được hỏi chính sách Nước Mỹ trên hết có ý nghĩa gì trong đối ngoại, ông Rubio nói một số người trong giới truyền thông thích chỉ trích cụm từ này như thể đó là một thứ xấu xa, rồi đặt câu hỏi ngược lại cho họ. “Sẽ có bao nhiêu ứng viên đắc cử nếu họ nói với người dân Mỹ rằng nhiệm vụ của tôi là đặt nước Mỹ ở vị trí thứ hai, thứ ba hay cuối cùng”, ông nói.
Theo ngoại trưởng, những người chỉ trích nên có can đảm ra tranh cử với lập trường rằng chính sách đối ngoại phải đặt nước Mỹ ở hàng thứ hai hoặc thứ ba. “Không ai làm vậy cả, vì tôi nghĩ về cơ bản ai cũng hiểu rằng chính sách đối ngoại của chúng ta phải hướng tới điều tốt cho nước Mỹ”, ông nói, đồng thời cho rằng quốc gia nào cũng nên làm như vậy cho chính mình.
Câu trả lời này nằm trong phần ông Rubio bàn về thông điệp Tổng thống Trump đưa ra tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, vốn tập trung vào việc dùng sức mạnh Mỹ để thúc đẩy lợi ích Mỹ. Ông nói khi lợi ích của Mỹ không hoàn toàn trùng với lợi ích của một nước bạn, Washington sẽ xử lý bằng con đường ngoại giao. “Nhưng rốt cuộc, Nước Mỹ trên hết là lẽ thường”, ông nhắc lại.
Ông Rubio lập luận rằng việc dùng sức mạnh Mỹ cho lợi ích Mỹ cũng giúp ích cho bạn bè và đồng minh của Hoa Kỳ, góp phần nâng đỡ phương Tây. “Chúng ta có nền kinh tế lớn nhất thế giới, quân đội hùng mạnh nhất thế giới, nền văn hóa có ảnh hưởng nhất thế giới, và chúng ta sẽ dùng mọi yếu tố của sức mạnh Mỹ để thúc đẩy lợi ích của Hoa Kỳ”, ông nói.
“Chúng tôi sẽ đặt nước Mỹ lên trước Liên Hiệp Quốc, lên trước cái gọi là tài sản chung toàn cầu hay trật tự toàn cầu mà người ta ở đây đã tôn thờ suốt một thời gian rất dài”, ông Rubio nói. Theo ông, việc chính quyền thôi đặt Liên Hiệp Quốc và hệ thống quốc tế lên trên lợi ích Mỹ đã khiến nhiều người trong các viện nghiên cứu chính sách cùng giới viết xã luận phật lòng. “Nhưng nếu chúng ta nghe theo họ thì tới lúc này nước Mỹ đã chỉ còn là một cường quốc hạng trung”, ông nói.
Thông điệp mà ông Rubio nhắc tới được Tổng thống Trump đưa ra ngày 22/9 trước khóa họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, khi ông tuyên bố nước Mỹ đã trở lại và mạnh hơn bao giờ hết. Tổng thống nói Hoa Kỳ sẽ không còn cho phép các mối đe dọa đối với nước Mỹ có chỗ đứng ở bất cứ đâu tại Tây Bán cầu và đang tái khẳng định sức mạnh Mỹ, kể cả sức mạnh quân sự khi cần, trong khu vực và trên toàn thế giới.
Ông Trump cũng chỉ trích Tổ chức Hàng hải Quốc tế vì đã lặng lẽ thiết lập loại thuế carbon toàn cầu đầu tiên làm tăng chi phí vận tải biển, đồng thời tuyên bố Hoa Kỳ bác bỏ mọi nỗ lực lập ra một cơ chế toàn cầu để kiểm soát trí tuệ nhân tạo. “Không có chính phủ toàn cầu nào cả, và khi tôi còn là tổng thống thì sẽ không có thuế toàn cầu”, ông nói.
Hơn một tuần trước cuộc phỏng vấn, ông Rubio đã nói về sức mạnh quốc gia trong bài diễn văn ngày 7/10 tại đồi Pnyx bên dưới Acropolis ở Athens, nơi người Athens cổ đại từng nhóm họp hội đồng dân chủ, trước khoảng 250 khách mời. “Dưới thời Tổng thống Trump, Hoa Kỳ đã đưa ra lựa chọn của mình. Chúng tôi chọn theo đuổi sức mạnh quốc gia mà không cần xin lỗi ai: giành lại quyền kiểm soát các chuỗi cung ứng thiết yếu, tái công nghiệp hóa nền kinh tế, tái thiết quốc phòng và giành vị thế dẫn đầu trong các công nghệ của tương lai”, ông nói.
Cũng tại Athens, ngoại trưởng cho rằng phương Tây phải xây dựng lại các thể chế và liên minh để cùng đối phó với các mối đe dọa, với mục đích bảo vệ chủ quyền của chính những quốc gia hợp thành chúng. Ông nêu thỏa thuận về Greenland mà ông góp phần môi giới hồi tháng 9 như một ví dụ, nói rằng thỏa thuận này sẽ “định hình lại Bắc Cực và củng cố an ninh của toàn khối NATO”.
Đó là thỏa thuận an ninh ba bên giữa Hoa Kỳ, Đan Mạch và Greenland mà Tổng thống Trump đã nhắc tới tại Liên Hiệp Quốc, khi ông cho biết Hoa Kỳ sẽ xây hai căn cứ quân sự trên hòn đảo này.
