Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa ca ngợi “tiến bộ đáng kể” trong việc triển khai thỏa thuận đầu tư kéo dài nhiều tháng giữa hai nước, khi các nghị sĩ tại Seoul cho biết dự án đầu tiên sẽ là một nhà máy điện chạy khí đốt trị giá 22,3 tỷ đô la tại Texas. Hai nhà lãnh đạo gặp nhau khoảng 30 phút bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York vào ngày 23 tháng 9 năm 2026.
Cố vấn An ninh Quốc gia Hàn Quốc Wi Sung-lac cho biết hai bên đã “hoan nghênh tiến bộ đáng kể đạt được trong các cuộc thảo luận về các dự án đầu tư chiến lược giữa hai quốc gia”. Việc lựa chọn các dự án cụ thể trong khuôn khổ cam kết 350 tỷ đô la mà Hàn Quốc đưa ra hồi năm ngoái như một phần của thỏa thuận thương mại với Mỹ từng khiến Tổng thống Lee trải qua “những đêm mất ngủ”, theo lời ông tuần trước, khi Seoul kiên quyết yêu cầu mọi dự án phải khả thi về mặt thương mại.
Theo các nghị sĩ được Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc thông báo trong một cuộc họp kín hôm thứ Ba, hai nước đã chọn dự án phát triển điện chạy khí đốt tại Texas làm dự án đầu tiên. Bước tiến này đến gần một năm sau khi hai nước ký thỏa thuận nhằm ngăn chặn mức thuế cao từ Mỹ. Tiến độ chậm chạp trước đó từng khiến Tổng thống Trump nhiều lần thúc ép Seoul hành động nhanh hơn, kèm cảnh báo sẽ áp thuế mới nếu Seoul không làm vậy.
Dự án trị giá 22,3 tỷ đô la tại Encinal, Texas bao gồm việc xây dựng và vận hành một nhà máy điện chạy khí đốt, theo các nghị sĩ, những người yêu cầu không nêu tên vì các dự án chưa được công bố chính thức. Giai đoạn đầu dự kiến bắt đầu vận hành thương mại vào năm 2029. Related Companies Inc., NextEra Energy Inc. và Lewis Energy Group sẽ tham gia dự án này, theo một nghị sĩ cho biết.
Hai dự án khác vẫn đang được xem xét, các nghị sĩ bổ sung. Một là kế hoạch xây dựng tới tám lò phản ứng hạt nhân, và dự án còn lại là đường ống dẫn khí thiên nhiên hóa lỏng Alaska, dùng để vận chuyển khí từ khu vực North Slope của bang này tới một cảng xuất khẩu LNG ở phía nam. Cả hai đều cần được các nghị sĩ Hàn Quốc thông qua và phải đảm bảo tính khả thi thương mại, một điều kiện Seoul kiên quyết đưa vào trong đàm phán với Washington. Dự án lò phản ứng hạt nhân được đánh giá thuận lợi hơn về khả thi thương mại và gần hoàn tất hơn, dù thời điểm công bố chính thức vẫn chưa rõ, theo một nghị sĩ.
Choi Byung-il, một nhà đàm phán thương mại kỳ cựu của Hàn Quốc, hiện đứng đầu nhóm chiến lược thương mại tại công ty luật Bae, Kim & Lee, cho rằng đối với Hàn Quốc, khả thi thương mại chỉ là một trong nhiều mục tiêu. Bằng cách đưa ra công nghệ, kinh nghiệm và một khoản chi tiêu tổng cộng vượt quá 10% GDP hàng năm, Hàn Quốc đang nhắm tới việc tạo ra “một tài sản chiến lược có thể mang lại lợi thế đàm phán với chính sách bảo hộ trong tương lai của Mỹ”.
Theo cam kết đầu tư, dòng vốn ra hàng năm bị giới hạn ở mức 20 tỷ đô la nhằm tránh gây áp lực lên dự trữ ngoại hối của Hàn Quốc. Trong tổng số 350 tỷ đô la mà Hàn Quốc cam kết, 150 tỷ đô la được dành riêng cho các dự án đóng tàu. Vào tháng 7, Hàn Quốc đã thành lập một trung tâm hợp tác đóng tàu tại Washington nhằm giúp phục hồi ngành đóng tàu Mỹ và đối trọng với sự thống trị hàng hải của Trung Quốc.
Thỏa thuận này bắt nguồn từ tuyên bố của Tổng thống Trump vào tối thứ Năm ngày 31 tháng 7 năm 2025, khi ông gọi đây là “thỏa thuận thương mại đầy đủ và hoàn chỉnh” với Hàn Quốc. Trên Truth Social, ông Trump viết: “Thỏa thuận là Hàn Quốc sẽ trao cho Hoa Kỳ 350 tỷ đô la để đầu tư, thuộc sở hữu và kiểm soát của Hoa Kỳ, và do chính tôi lựa chọn với tư cách Tổng thống”. Ông bổ sung rằng Hàn Quốc cũng sẽ mua 100 tỷ đô la khí thiên nhiên hóa lỏng hoặc các sản phẩm năng lượng khác, và đồng ý áp mức thuế 15% đối với hàng hóa Hàn Quốc, thay cho mức 25% từng bị đe dọa trước đó.
Phía Hàn Quốc thời điểm đó đã thuyết phục được Washington không yêu cầu tăng nhập khẩu thịt bò và gạo Mỹ, một điểm gây tranh cãi lớn trong các vòng đàm phán trước. Kim Yong-beom, chánh văn phòng chính sách của Tổng thống Lee, nói với báo giới rằng phía Mỹ từng có “yêu cầu mạnh mẽ mở cửa thị trường nông nghiệp và chăn nuôi” nhưng “xét đến an ninh lương thực và tính nhạy cảm của nông nghiệp, chúng tôi đã đồng ý không mở rộng thêm thị trường gạo và thịt bò trong nước”. Đổi lại, thuế ô tô Hàn Quốc xuất sang Mỹ tăng lên 15% so với mức miễn thuế theo hiệp định thương mại tự do trước đó, điều mà Bộ trưởng Thương mại Yeo Han-koo gọi là “đáng tiếc”.
Quan hệ hai nước từng căng thẳng nghiêm trọng vào đầu tháng 9 năm 2025, khi hơn 300 công dân Hàn Quốc bị lực lượng thực thi di trú liên bang Mỹ bắt giữ tại một nhà máy Hyundai đang xây dựng ở Georgia vì nghi vi phạm quy định visa. Những người này sau đó được thả và đưa về nước bằng chuyến bay thuê từ Korean Air. James Kim, Chủ tịch và Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Mỹ tại Seoul, nói với CBS News rằng “tâm lý rõ ràng là rất, rất tiêu cực” nhưng nhấn mạnh mọi người ông tiếp xúc vẫn coi Mỹ là đối tác số một của Hàn Quốc, dù “sẽ có những giai đoạn khó khăn”. Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun cũng bị các nghị sĩ chất vấn gay gắt tại Quốc hội trước khi sang Washington gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Hiện các dự án nhà máy điện hạt nhân và đường ống Alaska vẫn chờ Quốc hội Hàn Quốc phê duyệt trước khi được công bố chính thức.
