Chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định tiếp tục chuyển hơn 52 triệu USD viện trợ quân sự vốn dành cho các nước chịu ảnh hưởng của chiến sự Ukraine và một số quốc gia Trung Đông sang Panama, Peru, Ecuador và Colombia. Quyết định này được đưa ra bất chấp lệnh phong tỏa khoản tiền từ hai nghị sĩ Dân chủ, theo ba quan chức cho biết. Hôm thứ Tư, chính quyền thông báo với Quốc hội rằng họ sẽ không tuân theo lệnh phong tỏa đó.
Trong tháng 9, Ngoại trưởng Marco Rubio thông báo với Quốc hội rằng Bộ Ngoại giao sẽ chuyển hướng 52 triệu USD thuộc chương trình Tài trợ Quân sự Nước ngoài từ châu Âu và Trung Đông sang Tây Bán cầu. Tiền được rút từ Slovakia, Bắc Macedonia, Tunisia và Iraq để chuyển cho bốn quốc gia gắn bó chặt chẽ với Washington ở Trung và Nam Mỹ, gồm Panama, Peru, Ecuador và Colombia.
Thông báo này khiến Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen của bang New Hampshire và Hạ nghị sĩ Gregory Meeks của bang New York, đều thuộc đảng Dân chủ, đặt lệnh phong tỏa lên khoản tiền. Trong thư gửi ông Rubio, hai người cho rằng hành động của chính quyền vi phạm lệnh phong tỏa và đặc biệt phản đối việc rút tiền khỏi hai nước châu Âu là Slovakia và Bắc Macedonia.
Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng số tiền sẽ được dùng hiệu quả hơn khi phù hợp với ưu tiên của Chính phủ Mỹ đối với khu vực. Bộ này nêu: "Việc tái phân bổ tiền từ Trung Đông và châu Âu sang Tây Bán cầu phù hợp với Chiến lược An ninh Quốc gia." Bộ cũng cho biết số tiền dùng trong khu vực sẽ giúp chống khủng bố ma túy, tiếp tục bảo vệ kênh đào Panama, củng cố quan hệ đối tác an ninh với Mỹ và đối phó ảnh hưởng quân sự của các đối thủ.
Một phần số tiền, vốn dành cho Slovakia và Bắc Macedonia, nằm trong gói ngân sách bổ sung nhằm hỗ trợ các nước chịu tác động của cuộc chiến Ukraine. Quốc hội thông qua khoản này ngay khi xung đột bùng nổ năm 2022, lúc chính quyền Biden thúc đẩy các nước châu Âu cung cấp vũ khí cho Ukraine, đồng thời khuyến khích các nước mua thiết bị quân sự của Mỹ thay vì của Nga. Phần còn lại dành cho Iraq và Tunisia, không chịu các hạn chế nói trên.
Quyết định này diễn ra khi ông Trump thúc đẩy giảm hiện diện quân sự Mỹ ở châu Âu và chuyển trọng tâm sang Mỹ Latinh. Chiến lược An ninh Quốc gia mà chính quyền công bố hồi tháng 12 năm ngoái xác định Tây Bán cầu là ưu tiên so với các khu vực khác, trong đó có việc truy quét các băng nhóm ma túy và tội phạm có tổ chức. Ông Rubio và ông Trump cũng nhiều lần nói châu Âu và các đồng minh NATO cần chi nhiều hơn cho quốc phòng của chính mình.
Ngay trước thời điểm thông báo, ông Rubio đã đến thăm Colombia, Peru và Ecuador. Trong năm qua, Ecuador là một trong những đối tác an ninh quan trọng của Mỹ, khi Tổng thống Daniel Noboa nỗ lực làm sạch đất nước vốn từng thuộc nhóm bình yên nhất Mỹ Latinh và nay trở thành một trong những nơi bạo lực nhất.
Ở Mỹ Latinh, một thế hệ lãnh đạo mới cùng quan điểm đã cam kết hợp tác với ông Trump để trấn áp buôn bán ma túy và nhập cư bất hợp pháp. Ông Trump dành nhiều lời khen cho Nayib Bukele của El Salvador, người đã phối hợp với Mỹ giam hàng chục người bị trục xuất trong một nhà tù siêu lớn giam các nghi phạm là thủ lĩnh băng đảng. Ông cũng ngưỡng mộ bà Delcy Rodriguez, lãnh đạo lâm thời Venezuela, người đã trao quyền kiểm soát đa số dầu mỏ nước này cho Mỹ, và ông Abelardo de la Espriella, tổng thống Colombia biệt danh "El Tigre", người hứa tiêu diệt 10 thủ lĩnh cartel trong ba tháng đầu nhiệm kỳ.
Trong khi đó, hôm thứ Ba, Mỹ đã rút hoàn toàn khỏi Iraq trong khuôn khổ thu hẹp các chiến dịch chống Nhà nước Hồi giáo, đồng thời tìm kiếm sự hợp tác của Baghdad để giải giới các lực lượng dân quân thân Iran. Hồi tháng 4, ông Trump tuyên bố rút ít nhất 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau khi Thủ tướng Friedrich Merz nói Mỹ đã bị Tehran "làm cho bẽ mặt"; một nguồn tin cho biết số binh sĩ này có thể được bố trí lại tới Đông Âu, Greenland hoặc Trung Đông.
Ông Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì không ủng hộ cuộc chiến của ông ở Iran và thúc giục các nước thành viên chi nhiều hơn cho quốc phòng. Rạn nứt này cộng thêm vào những căng thẳng kéo dài về việc chuyển giao vũ khí cho Ukraine, vốn bị ông Trump nhiều lần chặn lại khi ông gây sức ép buộc Kyiv chấp nhận thỏa thuận hòa bình với Nga.
Trong khi đó tại Liên minh Châu Âu, Pháp đang gợi ý rằng các khoản phạt lên những công ty công nghệ Mỹ là tin tốt lành và có thể giúp giảm gánh nặng đóng góp ngân sách lên các nước thành viên.
