Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent hôm thứ Sáu 13/11 nói trên chương trình Squawk Box rằng Bộ Ngân khố, Bộ Chiến tranh, Văn phòng Đại diện Thương mại và Bộ Ngoại giao đã ủng hộ đưa công ty Megaspeed có trụ sở tại Singapore vào Danh sách Thực thể suốt nhiều tháng, và đổ trách nhiệm cho Bộ Thương mại do ông Howard Lutnick đứng đầu. “Bộ Thương mại mới là nơi giữ quyền quyết định, Cục Công nghiệp và An ninh của bộ mới là nơi giữ quyền đó. Các ông phải hỏi họ về quy trình nội bộ của họ”, ông Bessent nói.
Danh sách Thực thể do Bộ Thương mại quản lý, liệt kê những thực thể bị coi là rủi ro an ninh quốc gia, và công ty Mỹ phải có giấy phép mới được bán công nghệ nhạy cảm cho các thực thể trong danh sách. Megaspeed là khách hàng của Nvidia, từng do bà Alice Huang điều hành. Giới chức Mỹ nghi bà Huang là nhân viên tình báo Trung Quốc. Ông Jensen Huang đã từ chức Tổng giám đốc Nvidia hôm thứ Năm, và ông không phải bà con của bà Alice Huang.
Ông Bessent nói từ trước đến nay người ta chỉ bàn chuyện riêng của ông Jensen Huang, còn điều thật sự cần bàn là Nvidia có biết khách hàng của mình hay không. “Nvidia đã ra sức bảo đảm không có hàng lọt đi và không bán cho những công ty bình phong lộ rõ hay không? Tôi nghĩ điều quan trọng là bất cứ ai trong công ty đó cũng phải chịu trách nhiệm về việc ấy”, ông nói. Ông cũng nói ông bực vì Tổng thống Trump đã nêu rõ Trung Quốc không được nhận chip Nvidia cao hơn dòng H100, nên mọi hàng lọt đều gây thiệt hại cho các công ty Mỹ và mang lại lợi thế cho Trung Quốc trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo.
Một cựu giới chức Bộ Thương mại nói rằng từ mùa hè 2025, trong bộ đã có tin về “những phát hiện xấu về Megaspeed”. Cùng lúc, nhân viên bộ soạn một quy tắc đòi giấy phép xuất khẩu chip tiên tiến sang một số nước Đông Nam Á, và quy tắc này suýt được đăng vào tháng 7/2025. “Đã có một quy tắc sẵn sàng và tất cả các cơ quan đã đồng ý với quy tắc đó. Ông Lutnick từ chối đăng”, cựu giới chức này nói.
Năm ngoái, giới chức biết Megaspeed đã nhập nhiều hơn 50.000 chip so với số Nvidia tìm thấy tại các trung tâm dữ liệu của công ty ở Singapore. Cuộc điều tra việc công ty này chuyển chip sang Trung Quốc đã được đưa từ Bộ Thương mại sang Bộ Tư pháp cuối năm ngoái, sau khi tổng cố vấn pháp lý Nvidia hỏi tiến độ điều tra.
Tuần trước, tại Phòng Tình huống Tòa Bạch Ốc, ông Bessent đã hỏi ông Lutnick vì sao Megaspeed chưa được đưa vào danh sách, và ông Lutnick đáp sẽ “xem xét”. Người phát ngôn Bộ Thương mại Kristen Eichamer nói: “Điều đó không đúng. Bộ trưởng Bessent và Bộ trưởng Lutnick không có cuộc trao đổi như vậy.” Hôm thứ Sáu, khi được hỏi, ông Bessent nói: “Chúng tôi không nhắc lại các cuộc trao đổi trong Phòng Tình huống.” Ông nói bộ của ông và thứ trưởng của ông đã thúc việc này suốt nhiều tháng.
Thứ trưởng Jeff Kessler, người đứng đầu Cục Công nghiệp và An ninh, nhiều lần được nhắc về Megaspeed tại các cuộc họp cấp thứ trưởng, nhưng ông nói “Đó là quyết định của bộ trưởng.” Chỉ mục Công báo Liên bang năm 2026 của cục này không có mục thêm tên vào Danh sách Thực thể, chỉ có mục sửa và gỡ tên.
Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Tim Scott hôm thứ Năm đã yêu cầu ông Lutnick và ông Jensen Huang điều trần trước ủy ban vào tháng 12. Bà Eichamer nói hôm thứ Sáu rằng ông Lutnick “đã chủ động đồng ý ra điều trần tự nguyện trước Ủy ban Ngân hàng để trả lời các câu hỏi của họ.” Một giới chức Mỹ cho biết cuộc điều trần của ông Lutnick dự kiến ngày 10/12.
Các chủ tịch Ủy ban Đối ngoại, Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc và Ủy ban Tình báo Hạ viện đã yêu cầu ông Jensen Huang họp kín ngày 1/12, và tổng cố vấn pháp lý Nvidia Tim Teter ngày 2/12. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Brian Mast còn mời ông Kessler điều trần ngày 3/12 về việc buôn lậu chip và can thiệp vào kiểm soát xuất khẩu.
Thượng nghị sĩ Jim Banks trong Ủy ban Ngân hàng nói hôm thứ Năm rằng Bộ Thương mại và ông Lutnick đã dùng kẽ hở để cho một số vụ bán chip diễn ra, dù Tổng thống Trump đã chỉ thị không cho phép việc đó.
Khi ông Trump đề cử ông Lutnick, hãng Cantor Fitzgerald của ông nắm khoảng 1,2 tỷ đô la cổ phiếu Nvidia. Một giới chức Tòa Bạch Ốc nói hôm thứ Sáu: “Bộ trưởng Lutnick là người tiên phong cho chính sách thương mại và thuế quan đưa nước Mỹ lên hàng đầu của Tổng thống Trump, vốn đã giành được gần 20 thỏa thuận thương mại công bằng và hàng nghìn tỷ đô la đầu tư sản xuất.” Giới chức này nói Tổng thống Trump “vẫn hoàn toàn tín nhiệm bộ trưởng.”
