Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết một tàu hàng đã chìm sau khi đâm phải thủy lôi tại Eo biển Hormuz, và đây là lần đầu tiên Tehran thông báo một con tàu chìm vì thủy lôi kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Truyền hình nhà nước Iran dẫn tuyên bố của lực lượng này cho biết vụ việc xảy ra vào sáng Thứ Tư 14/10/2026.
Theo tuyên bố được truyền hình nhà nước dẫn lại, con tàu đang đi trên một tuyến mà IRGC gọi là bất hợp pháp và nguy hiểm thì va phải thủy lôi, và khi bắt đầu bốc cháy tàu chở 2.500 container. Số phận thủy thủ đoàn chưa được nêu rõ, còn các chi tiết khác về vụ việc cũng rất ít.
Đến thời điểm hiện tại, vụ chìm tàu chưa được kiểm chứng độc lập, và United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), cơ quan an ninh hàng hải của Anh, chưa đưa ra báo cáo nào về sự việc. Mọi thông tin nêu trên vì vậy đều xuất phát từ phía Iran.
Tuyên bố của IRGC liên quan trực tiếp đến tranh chấp về lối đi qua eo biển. Iran nhiều lần cảnh báo các tàu không được đi qua Hormuz nếu không có sự chấp thuận của Tehran, trong khi quân đội Mỹ đang dẫn tàu đi qua eo biển theo một tuyến nằm phía Oman, ở bên kia của eo biển.
Trước đó chỉ vài ngày, IRGC đã nói rằng lực lượng này tấn công một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng cỡ lớn mang tên NV Sunshine, thuộc sở hữu của NatWit, khi tàu cố đi qua cái mà họ gọi là tuyến bất hợp pháp ở phía nam eo biển. Cũng trong ngày đó, UKMTO cho biết một tàu cách Al Jazeera Al Hamra của UAE 13 hải lý, tức 24 km, bị một vật thể lạ bắn trúng và bốc cháy, còn công ty an ninh Vanguard của Anh xác định đó là tàu chở dầu thô GEM NO2 mang cờ Panama.
Nhiều tàu ngày càng sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đi theo tuyến thay thế sát bờ phía nam eo biển, dù Iran muốn các tàu xin phép và đi theo những tuyến do nước này ưu tiên. Hồi đầu tháng, UKMTO cũng thông báo một tàu chở dầu bị vật thể lạ bắn trúng khi đi qua Hormuz và bốc cháy, với thủy thủ đoàn được cho là an toàn còn mức thiệt hại chưa rõ.
Căng thẳng trên biển gia tăng song song với bế tắc ngoại giao. Ông Mohsen Rezaei, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và là cựu chỉ huy Vệ binh Cách mạng, nói hôm Chủ nhật rằng Tehran thấy phản hồi mới nhất của Mỹ là "không đủ", đồng thời cho biết Iran không còn trả lời Washington và Mỹ cần làm rõ một số vấn đề, dù ông không nêu chi tiết.
Ông Rezaei cho biết Mỹ đã chấp nhận một số trong bảy điều kiện của Iran nhưng những điều kiện còn lại vẫn chưa rõ, và ông cũng đe dọa nhắm vào "cáp, trung tâm dữ liệu, cơ sở trí tuệ nhân tạo và các địa điểm khác trong khu vực" nếu giao tranh dữ dội bùng phát trở lại. Cùng thời điểm, hải quân IRGC cảnh báo bất kỳ tàu nào trên eo biển tắt hệ thống định vị và nhận dạng sẽ bị "xác định là thù địch", theo hãng thông tấn IRNA.
Các cuộc tấn công vào tàu đi qua eo biển đã tăng lên kể từ khi đề xuất của Iran bị bác bỏ, và một vụ tấn công được ghi nhận vào Chủ nhật. Đề xuất đó do phái đoàn Iran đưa ra tại kỳ họp thường niên của Liên Hợp Quốc hồi tháng trước, nhằm đạt một thỏa thuận nhanh hơn, mô phỏng bản ghi nhớ đã sụp đổ vài ngày sau khi Mỹ và Iran ký hồi tháng Sáu, và hai bên vẫn giữ liên lạc thông qua trung gian hòa giải.
Cuộc chiến bắt đầu ngày 28/2 khi Mỹ và Israel mở các đòn tấn công vào Iran, và từ đó Iran phong tỏa eo biển trong khi Mỹ lập lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Mỹ và Iran đã ký bản ghi nhớ ngày 17/6 để chấm dứt xung đột và mở lại tuyến hàng hải, nhưng Iran khẳng định sẽ không quay lại cách vận hành trước chiến tranh, khi tàu được đi lại tự do, và muốn giữ quyền kiểm soát cũng như thu phí qua eo biển, điều Washington kiên quyết phản đối.
Hệ quả hiện rõ trên số liệu vận chuyển. Trước chiến tranh, Hormuz thường tiếp nhận khoảng 125 tàu thương mại cỡ lớn mỗi ngày, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu mỗi ngày, nhưng dữ liệu của Kpler cho thấy chỉ có bốn tàu hàng hóa đi qua eo biển trong ngày 17/9, so với mức trung bình khoảng 16 tàu của 10 ngày trước đó.
Lệnh phong tỏa của Mỹ đối với hoạt động vận tải liên quan đến Iran được áp đặt lại từ giữa tháng Bảy và đã chặn đứng xuất khẩu dầu thô của Iran kể từ đó. Mỹ chưa tiến hành đợt tấn công nào vào mục tiêu Iran kể từ ngày 1/9, dù các tàu trong eo biển vẫn thường xuyên bị nhắm tới.
