Tổng quản biên giới Tòa Bạch Ốc Tom Homan tuyên bố Thị trưởng New York Zohran Mamdani sẽ không thể ngăn Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) làm nhiệm vụ, giữa lúc ông Mamdani cùng hơn 100 quan chức dân cử Đảng Dân chủ vừa gửi thư hôm thứ Sáu (16/10) kêu gọi chủ bãi đậu xe tư nhân không cho ICE sử dụng tài sản của họ. “Ông ta sẽ không ngăn được ICE làm công việc của chúng tôi. Chúng tôi sẽ làm việc này ở New York và ở mọi thành phố trú ẩn trên khắp đất nước”, ông Homan nói.
Ông Homan nhắc lại cam kết tăng cường lực lượng tại các thành phố trú ẩn, tức những nơi hạn chế hợp tác với cơ quan di trú liên bang. “Một năm trước tôi đã hứa rằng chúng tôi sẽ dồn thêm nguồn lực vào các thành phố trú ẩn, vì đó là nơi chúng tôi biết đang có vấn đề”, ông nói.
Ông Homan cũng cho biết chưa gặp cảnh sát nào phản đối ICE, dù chính sách trú ẩn của thành phố cấm Sở Cảnh sát New York (NYPD) hợp tác với cơ quan này. “Mỗi khi gặp một cảnh sát mặc đồng phục, tôi đều đến bắt tay và cảm ơn họ đã phục vụ. Chưa một ai nói họ không muốn ủng hộ ICE. Tất cả đều muốn ủng hộ ICE”, ông nói.
Lá thư do ông Mamdani đứng đầu có chữ ký của Lãnh tụ Thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand, Lãnh tụ Thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries, toàn bộ dân biểu liên bang thuộc Đảng Dân chủ của thành phố cùng phần lớn Hội đồng Thành phố. “Chúng tôi đề nghị quý vị không cho thuê, cho mượn hay bằng cách nào khác để ICE dùng tài sản của mình làm nơi tập kết cho các chiến dịch thực thi. Hãy cho ICE biết họ không được phép sử dụng gara và bãi xe của quý vị”, lá thư viết.
Lá thư thừa nhận luật trú ẩn của New York chỉ cấm các cơ quan bên ngoài như Bộ Nội an lập điểm tập kết trên tài sản của thành phố, còn bãi xe và gara tư nhân nằm ngoài phạm vi các luật này. Lá thư nêu tên hai bãi xe ngân hàng trên đại lộ Northern ở Queens cùng một gara trên phố Morton ở Hạ Manhattan, đồng thời khen chủ gara phố Morton đã chấm dứt hợp đồng với ICE hồi tháng 5 sau các cuộc biểu tình của giới ủng hộ di dân.
Bộ Nội an chỉ trích lá thư. “Thị trưởng Mamdani nên biết ơn các nhân viên thực thi pháp luật dũng cảm của chúng tôi vì đã dọn sạch đường phố New York khi ông ấy không làm. May thay, không có chuyện cắt hợp đồng đậu xe nào ngăn được ICE trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp phạm tội để New York an toàn trở lại”, tuyên bố viết.
Lá thư ra đời sau vụ nổ súng lúc khoảng 4 giờ chiều thứ Năm 8/10 tại khu Marble Hill, khi các nhân viên ICE tìm cách bắt giữ Oscar Belgal, 28 tuổi, người Cộng hòa Dominica mà Bộ Nội an nói đã nhập cảnh trái phép. Ủy viên Cảnh sát Jessica Tisch cho biết ít nhất một nhân viên ICE bắn bảy phát trúng cổ người lái xe, còn bé trai 5 tuổi được cho là con ông Belgal ngồi trong xe không bị thương.
Phó Giám đốc Điều hành Bộ phận Thực thi và Trục xuất của ICE Marcos Charles cho biết ông Belgal “không tuân lệnh hợp pháp ra khỏi xe”, rồi tăng tốc đâm vào hai xe công vụ của ICE và lao về phía các nhân viên khác. Theo ông Charles, ông Belgal cũng từng lẩn trốn khi nhà chức trách tìm cách bắt giữ hồi tháng 9.
Bộ Nội an cho biết ông Belgal có tiền án trộm cắp tài sản giá trị lớn, từng bị bắt vì hành hung, cướp của, tàng trữ ma túy và vũ khí, đồng thời bị cáo buộc có liên hệ với băng đảng Trinitarios. Theo cơ quan này, NYPD từng bắt ông Belgal ngày 7/12/2023 nhưng thả ra vài ngày sau, và Bộ Nội an quy trách nhiệm cho chính sách trú ẩn của thành phố.
Tối hôm đó, ông Mamdani cho biết đã nói chuyện với Tổng thống Trump khoảng hai giờ để đề nghị thả ông Belgal nhưng không thành công, đồng thời yêu cầu ICE ngừng mọi hoạt động thực thi tại thành phố. “ICE mục nát đến tận gốc rễ”, ông Mamdani nói.
Bộ trưởng Nội an Markwayne Mullin đáp trả trong cuộc họp báo hôm sau. “Lời lẽ của ông ta rất nguy hiểm và kích động thù địch”, ông Mullin nói, đồng thời chỉ trích việc thị trưởng im lặng sau khi một cảnh sát New York bị hai người nhập cư bất hợp pháp đâm bảy nhát. “Chúng tôi sẽ không ngừng làm công việc của mình”, ông nói.
Lá thư cho thấy sự đoàn kết hiếm thấy giữa phe Dân chủ truyền thống của ông Jeffries và cánh cấp tiến của ông Mamdani. “Đảng Dân chủ chắc chắn đoàn kết trên mọi khuynh hướng về vấn đề ICE”, Dân biểu Gregory Meeks, Chủ tịch Đảng Dân chủ quận Queens, nói.
Theo lá thư, ICE từng dùng một bãi xe tư nhân gần hiện trường làm điểm tập kết trước vụ nổ súng, nhưng Bộ Nội an cho biết ICE không dùng bãi xe của Target ở đó vào ngày xảy ra vụ việc, đồng thời khẳng định ICE được phép hợp pháp sử dụng bãi đậu xe công cộng như thông lệ của các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn quốc.
