Tổng thống Trump hôm thứ Ba 20/10 tuyên bố tại Phòng Bầu dục rằng ông sẵn sàng dùng quyền ân xá của tổng thống để bảo vệ nhà báo độc lập Nick Shirley và những người vạch trần gian lận khác, đồng thời gọi luật AB 2624 của California, vốn bị những người phản đối gọi là “Đạo luật Ngăn chặn Nick Shirley”, là một nỗ lực quá đáng nhằm bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận.
Ông đưa ra phát biểu này khi được hỏi liệu một chính quyền Dân chủ trong tương lai có thể nhắm vào những người đã phơi bày gian lận ở các tiểu bang do Dân chủ nắm quyền hay không. “Nếu tôi thấy ai đó bị đối xử bất công, tôi có quyền ân xá. Có người nói đó là quyền mạnh nhất mà một tổng thống có. Và nếu phải dùng nó để bảo vệ những người như Nick, tôi sẽ dùng một cách rất công khai, rất vui lòng”, ông nói.
Tổng thống Trump nói về quyền ân xá tại Phòng Bầu dục ngày 20/10.
Tổng thống Trump cho biết các nhà báo độc lập như Shirley cần được bảo vệ vì họ là mối đe dọa trực tiếp đối với giới chính trị gia Dân chủ tham nhũng. “Đó là lý do California thông qua Đạo luật Ngăn chặn Nick Shirley, một nỗ lực quá đáng nhằm bóp nghẹt tự do ngôn luận và ngăn tham nhũng bị phơi bày”, ông nói, rồi quay sang Shirley: “Chúng tôi sẽ chiến đấu bên cạnh anh. Anh không nên phải một mình chống chọi với chuyện đó”.
Shirley, 24 tuổi, đứng cạnh tổng thống và cho rằng California nhắm vào anh vì anh đang điều tra tiền thuế chảy vào các chương trình liên quan tới di dân bất hợp pháp. “Ở California, họ thực sự cần gian lận. Đó là lý do khi tôi phơi bày gian lận ở Minnesota, California thay vì truy đuổi những kẻ gian lận thì lại truy đuổi tôi”, anh nói, đồng thời gọi việc luật mới cho phép nhân viên các tổ chức hỗ trợ di dân yêu cầu anh không đăng video là vi phạm trực tiếp Tu chính án thứ nhất.
Cố vấn Tòa Bạch Ốc Stephen Miller mô tả những gì đang bị phơi bày là “một âm mưu tội phạm, trong đó một tiểu bang cố ý tiếp tay cho gian lận”, với nguồn tiền sau đó được dùng để tài trợ cho Đảng Dân chủ. “Ở California, về cơ bản không thể chặn được gian lận. Biết tại sao không? Vì họ muốn gian lận. Vì họ gian manh”, Tổng thống Trump nói.
Chiều cùng ngày, Tổng thống Trump tiếp tục lên tiếng trên mạng xã hội Truth Social. “Nick Shirley đã vạch trần gian lận ở California. Anh ấy tố giác họ, và họ quay sang truy đuổi anh ấy, thay vì những kẻ đã gây ra gian lận!”, ông viết.
Bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social ủng hộ Nick Shirley.
Luật AB 2624 do Thống đốc Dân chủ Gavin Newsom ký ngày 22/8 cấm mọi cá nhân, doanh nghiệp hay hiệp hội đăng tải công khai thông tin cá nhân hoặc hình ảnh của những người cung cấp “dịch vụ hỗ trợ di dân”, trong đó có các tổ chức giúp di dân bất hợp pháp ở lại Mỹ. Khái niệm thông tin cá nhân trong luật bao trùm từ tên, hình ảnh, thông tin tài chính tới quá trình làm việc, và người được bảo vệ có thể yêu cầu gỡ thông tin trên toàn quốc. Nhà báo và người dân, kể cả Shirley, có thể bị kiện dân sự với mức bồi thường tối thiểu 4.000 đô la và có khả năng phải ngồi tù khi luật có hiệu lực từ ngày 1/10/2027.
Ngày 16/2, Shirley đăng một video dài 23 phút về các nghi vấn gian lận ở California, và chỉ 4 ngày sau, Dân biểu tiểu bang Mia Bonta, vợ của Bộ trưởng Tư pháp California Rob Bonta, đã đệ trình dự luật AB 2624. Khi Shirley cảnh báo luật có thể khiến nhà báo bị phạt vì đưa tin về gian lận, bà Bonta đáp lại trên X bằng hai chữ “Womp womp”.
Tổ chức pháp lý bảo thủ America First Legal (AFL) đã thay mặt Shirley kiện tiểu bang và ngày 2/10 nộp đơn xin lệnh cấm tạm thời tại Tòa án Liên bang Khu vực Đông California, nhằm ngăn ông Rob Bonta và Ngoại trưởng bang California Shirley Weber thi hành luật trong lúc vụ kiện diễn ra. AFL lập luận rằng đạo luật vi hiến vì quá rộng, mơ hồ và gắn hậu quả hình sự mới cho những phóng sự vốn hợp pháp lúc được đăng. “Tu chính án thứ nhất không cho phép chính quyền chọn phe trong một cuộc tranh luận công khai rồi trừng phạt phe bên kia vì đã lên tiếng”, Chủ tịch AFL Gene Hamilton nói.
Lời cam kết ân xá được đưa ra giữa lúc Thượng nghị sĩ Dân chủ Elissa Slotkin của Michigan bị chỉ trích vì nói muốn gửi “một thông điệp răn đe” để sinh viên mới ra trường ngại làm việc cho chính quyền Trump. “Họ muốn làm người ta sợ, những người trẻ, không dám làm việc cho chính quyền Trump hay một chính quyền Cộng hòa”, Tổng thống Trump nói, gọi lời đe dọa của bà Slotkin là “rất, rất nguy hiểm”.
Shirley có mặt tại Phòng Bầu dục để nhận tấm chi phiếu 10.000 đô la, khoản thưởng đầu tiên của chương trình thưởng người tố giác gian lận trị giá 25 triệu đô la. Theo Tổng thống Trump, một phần nhờ các video của Shirley về những nhà trẻ do người Somalia điều hành mà 115 kẻ gian lận ở Minnesota đã bị bắt và truy tố kể từ khi ông nhậm chức.
