Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật 18/10 kêu gọi Pháp đóng cửa biên giới và lấy lại quyền kiểm soát đất nước, sau khi một ngày biểu tình trên toàn quốc biến thành bạo loạn với tòa thị chính bị đốt, hàng trăm cơ sở kinh doanh bị cướp phá và hơn 1.800 người bị bắt. “Nước Pháp đang bốc cháy! Làn sóng nhập cư của những người đến từ một thế giới hoàn toàn khác, những người mang lòng thù hận trong tim, đã làm tan nát đất nước từng vĩ đại ấy. Hãy đóng cửa biên giới và nắm lại quyền kiểm soát, trước khi quá muộn!”, ông viết.
Ông Trump đăng thông điệp trên Truth Social lúc 8 giờ 11 phút sáng giờ miền Đông, sau khi Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez xác nhận số người bị bắt và cho biết hơn 500 cảnh sát, hiến binh cùng lính cứu hỏa bị thương. Hôm thứ Ba 6/10, Tổng thống đã viết rằng những gì đang xảy ra ở Pháp “chính là làn sóng di dân ồ ạt mất kiểm soát” và “đây là chuyện Hồi giáo muốn thâu tóm một đất nước từng vĩ đại”, trong khi Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz khi đó cho biết biên giới mở, chính sách nhập cư không kiểm soát cùng nhiều năm chi tiêu quá tay đã khiến sự bức xúc “trào lên bề mặt”.
Phó Tổng thống JD Vance lên tiếng từ tối thứ Bảy, khi chia sẻ trên X đoạn video ngọn tháp tòa thị chính thành phố Limoges đổ sập trong biển lửa. “Phe tự do phương Tây đã nhập cả thế giới thứ ba vào Pháp và nhiều nước khác nhân danh sự đa dạng và lòng trắc ẩn. Họ phớt lờ những câu hỏi căn bản về hội nhập và sự tương thích. Người ta đã cảnh báo rằng sẽ dẫn tới cảnh này, và họ không chịu nghe”, ông viết.
Ông Vance cầu nguyện để Pháp, “một đất nước tươi đẹp với những con người tuyệt vời” theo lời ông, sớm chấm dứt “sự điên rồ này” trước khi thêm nhiều di tích bị thiêu rụi, rồi gắn sự việc với cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 tại Mỹ. “Tôi hy vọng người Mỹ đang chú ý. Đây chính là tương lai mà phe Dân chủ trong Quốc hội muốn cho đất nước của quý vị”, ông viết.
Các cuộc tuần hành hôm thứ Bảy 17/10 thu hút khoảng 550.000 người theo số liệu của nhà chức trách, còn ban tổ chức đưa ra con số 800.000, nhằm phản đối giá cả leo thang và trường học xuống cấp trong lúc giá xăng, năng lượng và thực phẩm tăng vọt nhiều tháng qua. Cảnh sát Paris cho biết tới cuối buổi chiều, rất đông người kéo đến “chỉ nhằm trộm cắp và cướp phá”, và riêng vùng thủ đô đã có 855 người bị bắt, con số cao kỷ lục.
Tòa thị chính Limoges được xây năm 1883 và xếp hạng di tích lịch sử năm 1975 đã gần như bị thiêu rụi khi mái nhà sập xuống các tầng dưới. Tỉnh trưởng tỉnh Haute-Vienne Maurice Barate nói “một đám đông hoang dã” đã “cố ý” phóng hỏa và gọi đây là “thảm họa cho di sản”, trong khi tại Marseille, người biểu tình xông vào sảnh tòa thị chính và một nhóm bịt mặt đập phá một đồn cảnh sát.
Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Phân phối Pháp Alexandre Bompard ước tính khoảng 1.500 cửa hàng bị ảnh hưởng với thiệt hại có thể lên tới “vài trăm triệu euro”. Người đứng đầu mạng lưới Phòng Thương mại và Công nghiệp Alain Di Crescenzo nói vụ cướp phá “có thể là giọt nước tràn ly” với nhiều tiểu thương.
Bộ trưởng Nuñez quy trách nhiệm cho “vài nghìn phần tử cực tả quyết tâm nhắm vào các công sở và đối đầu với lực lượng thực thi pháp luật”, và nói rằng sau đó những kẻ du đãng đã nhập bọn để cướp bóc tại Paris, Marseille, Lyon, Bordeaux và nhiều thành phố khác. Thủ tướng Sébastien Lecornu hôm 6/10 đã nói trước Quốc hội rằng với đảng cực tả Nước Pháp Bất khuất (LFI) của ứng viên tổng thống Jean-Luc Mélenchon, bạo lực là “một phần trong chương trình chính trị nhằm đẩy đất nước vào hỗn loạn” trước cuộc bầu cử tổng thống.
Làn sóng bất ổn bắt đầu từ cuối tháng 9 khi học sinh phong tỏa các trường trung học để phản đối lớp học xuống cấp và thiếu giáo viên, rồi lan rộng khi công đoàn giáo chức, tổng liên đoàn lao động cánh tả CGT, Đảng Xã hội và đảng LFI nhập cuộc. Tới ngày 6/10, Bộ Nội vụ Pháp cho biết 6.100 người đã bị bắt, phần lớn là trẻ vị thành niên.
Thị trưởng thành phố Nice Éric Ciotti nói hôm thứ Bảy rằng “chủ nghĩa Hồi giáo cánh tả đang đe dọa nền Cộng hòa”, đồng thời chỉ ra sự hiện diện dày đặc của cờ Palestine cùng những phong trào thân cận với Tổ chức Anh em Hồi giáo trong các cuộc biểu tình. Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia Jordan Bardella gọi các cuộc biểu tình là cái cớ cho “sự hội tụ giữa chủ nghĩa khủng bố cực tả và đám du đãng từ vùng ngoại ô” và cam kết từ tháng 5/2027 sẽ buộc người gây bạo loạn bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Sau khi tuyên bố hôm thứ Bảy rằng “không có chỗ cho bạo lực trong nền cộng hòa của chúng ta”, Tổng thống Emmanuel Macron sẽ họp khẩn với các quan chức hàng đầu vào chiều Chủ nhật và dự kiến phát biểu trước toàn quốc lúc 2 giờ chiều giờ miền Đông.
