Tổng chưởng lý New York Letitia James đã từ chối giải thích bà sẽ điều tra khách quan ra sao vụ cáo buộc hiếp dâm tập thể tại một nhà huynh đệ của Đại học Cornell, khi bị hỏi về bài đăng Facebook do chính bà viết ba ngày trước khi được bổ nhiệm làm công tố viên đặc biệt. Tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, bà chỉ đáp: "Tôi sẽ không bình luận về một bài đăng trên Facebook."
Phóng viên đã đọc lại nguyên văn bài đăng trên trang của văn phòng bà: "Những gì người phụ nữ trẻ này buộc phải chịu đựng là kinh hoàng và không thể chấp nhận. Tôi giữ cô ấy trong trái tim và lời cầu nguyện của mình. Gửi đến cô ấy và tất cả những người sống sót, các bạn không đơn độc. Chúng tôi đứng về phía các bạn." Người này hỏi vì sao bà khẳng định cáo buộc như một sự thật khi chưa tự điều tra, đồng thời hỏi Thống đốc Kathy Hochul vì sao lại chọn một quan chức đã công khai phát biểu như vậy để dẫn dắt cuộc điều tra.
Bà Hochul là người trả lời trước, khi cắt ngang câu hỏi vốn dành cho bà James. "Tôi hoàn toàn tin tưởng Tổng chưởng lý của chúng ta sẽ làm điều bà vẫn luôn làm, đó là xem xét sự việc, rà soát hồ sơ và rút ra những kết luận đúng đắn", bà nói, trước khi mời bà James lên tiếng. Câu đáp ngắn của bà James sau đó là toàn bộ phản hồi của bà về bài đăng.
Bà Hochul đã ký sắc lệnh hôm thứ Năm 1/10, giao văn phòng bà James điều tra, trình chứng cứ lên bồi thẩm đoàn nếu có cơ sở và truy tố mọi hành vi phạm tội phát sinh từ vụ việc. Sắc lệnh kêu gọi một cuộc điều tra "đầy đủ, có lý lẽ và độc lập", đồng thời thay thế thẩm quyền của Biện lý quận Tompkins Matthew Van Houten. Văn bản cũng nêu rằng văn phòng ông Van Houten đã từ chối truy tố vào tháng 11/2024 mà không phỏng vấn người phụ nữ, và dựa "ít nhất một phần" vào một bản tường trình của cảnh sát bị cho là lược bỏ lời bà khẳng định mình bị tấn công tình dục.
Bà Hochul giải thích rằng thông tin mới công bố "tiếp tục làm dấy lên những câu hỏi nghiêm trọng" về cuộc điều tra của Cảnh sát Đại học Cornell và quyết định không truy tố của biện lý quận, đồng thời làm suy giảm niềm tin của bà và của công chúng vào khả năng của ông Van Houten. Tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, bà nói người phụ nữ "đã bị những con người và thiết chế có nghĩa vụ bảo vệ cô ấy bỏ rơi ở mọi bước". Bà còn đặt câu hỏi vì sao biện lý quận không phỏng vấn cô, không phỏng vấn ai liên quan và cũng không yêu cầu bản ghi lời khai đầy đủ.
Dù vậy, bà Hochul cũng thừa nhận chưa nắm đủ thông tin. "Chúng ta chưa biết đủ", bà nói, và thêm rằng bà muốn biết sự thật, đồng thời sẽ không rút ra kết luận cho đến khi có bức tranh đầy đủ.
Trong tuyên bố sau khi được bổ nhiệm, bà James cho biết bà sẵn sàng dẫn dắt một tiến trình mà người dân New York có thể tin tưởng, dựa trên sự thật và pháp luật. "Chúng tôi sẽ xem xét sự việc, thu thập chứng cứ, phỏng vấn nhân chứng và nếu có cơ sở thì theo đuổi truy tố", bà nói, nhấn mạnh đây nay là một cuộc điều tra hình sự đang diễn ra do văn phòng Tổng chưởng lý dẫn dắt. Khi được hỏi liệu biện lý quận có nên từ chức hay không, bà Hochul cho rằng còn quá sớm, còn bà James cho biết vào thời điểm này văn phòng bà sẽ không tập trung vào hành động của biện lý quận.
Vụ việc bắt nguồn từ đơn kiện dân sự mà một phụ nữ, khi đó 20 tuổi và được gọi là Jane Doe, nộp vào tháng trước, nhằm vào bảy thành viên khi đó của hội huynh đệ Chi Phi và chính Đại học Cornell. Cô cáo buộc mình bị chuốc thuốc và bị nhiều người tấn công tình dục suốt nhiều giờ tại nhà huynh đệ vào tháng 10/2024, từ khoảng 1 giờ 42 phút đến 5 giờ 45 phút sáng, còn đơn kiện cáo buộc nhà trường và các bị đơn vi phạm hợp đồng, sơ suất và vi phạm luật tiểu bang. Văn phòng biện lý quận Tompkins từng cho biết không đủ chứng cứ để buộc tội, rồi mở lại cuộc điều tra hôm 28/9 sau đơn kiện.
Hiệu trưởng Cornell Michael I. Kotlikoff cho biết hôm 29/9 rằng hai người bị đuổi học, hai người bị đình chỉ ít nhất hai học kỳ, một người đã tốt nghiệp trước khi có hình phạt và hai người được xác định không chịu trách nhiệm về hành vi sai phạm tình dục. Không ai bị bắt. Luật sư của người phụ nữ, ông Thomas Giuffra, nói một số người nhận các hình phạt nhẹ hơn như làm hội thảo hay viết bài luận, còn nhà trường bác bỏ và khẳng định không ai chỉ phải viết bài luận. Luật sư của hai người bị cáo buộc đã phủ nhận trách nhiệm.
Trọng tâm tranh cãi là bản ghi cuộc phỏng vấn của cảnh sát trường bắt đầu ngày 14/11/2024, trong đó Jane Doe nói: "Tôi có thể nói với độ tự tin 100% rằng tôi đã bị hãm hiếp." Trong cùng bản ghi, cô cho biết mình đồng ý với cuộc tiếp xúc ban đầu "ở mức có thể", vì khi đến nơi đã rất say. Ông Van Houten nói ông chưa từng thấy bản ghi đầy đủ và cho rằng đó là một kết luận pháp lý, đồng thời nói nếu cô nói như vậy thì văn phòng ông chắc chắn đã muốn tìm hiểu thêm.
Cornell ban đầu nói cảnh sát trường đã chuyển kết quả điều tra cho biện lý quận, rồi cập nhật rằng trường chỉ chuyển lời khai có tuyên thệ của nạn nhân và một ảnh chụp màn hình Snapchat. "Câu hỏi là ai đang nói thật? Cảnh sát Cornell nói dối hay biện lý quận nói dối? Có người đang nói dối", ông Giuffra nói. Ông Van Houten phát biểu hôm thứ Sáu rằng ông ủng hộ việc bổ nhiệm bà James và rõ ràng nhà trường đã không cung cấp bức tranh đầy đủ, còn một phát ngôn viên của Cornell cho biết trường ủng hộ công tố viên đặc biệt và cam kết một cuộc rà soát độc lập từ bên ngoài.
Hàng trăm trang lời khai trong cuộc điều tra Title IX của Cornell cho thấy những lời kể trái ngược nhau. Một số người đàn ông nói cô không có vẻ say và đã đồng ý, trong khi cô mô tả đêm đó là chuỗi sự việc kinh hoàng, nói mình từng cảm thấy bị "dồn vào góc". Một bạn cùng phòng kể sáng hôm sau cô cười khi nhắc lại chuyện và không gọi đó là hiếp dâm hay tấn công, còn một bạn cùng phòng khác nói cô từng bảo "tôi đã không thoải mái".
Bà Hochul cũng cho biết sẽ làm việc với các nhà lập pháp để xóa "lỗ hổng" trong luật tiểu bang, với lập luận rằng việc tự nguyện dùng ma túy hay rượu không nên là lý do cho phép tấn công tình dục khi nạn nhân say đến mức không thể đồng ý. Thị trưởng New York Zohran Mamdani công khai ủng hộ quyết định bổ nhiệm bà James. Về tiến độ, bà James nói một cuộc điều tra toàn diện như vậy cần thời gian, nhưng văn phòng bà cam kết theo đến cùng.
