Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Katie Zacharia hôm thứ Sáu đã không bác bỏ các báo cáo cho rằng Bộ Tư pháp có thể tiến tới tước quốc tịch Mỹ của dân biểu Ilhan Omar thuộc Đảng Dân chủ Minnesota, đồng thời nói rằng truyền thông công khai đang phản ánh một cuộc điều tra đang diễn ra và bà sẽ để Bộ Tư pháp trả lời về vấn đề đó.
Lời phát biểu của bà Zacharia xuất hiện sau khi các đặc vụ liên bang khám xét nhà của bà Omar tại Washington, D.C. vào sáng sớm thứ Hai và sau loạt tường thuật cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xây dựng căn cứ pháp lý để tước quốc tịch rồi trục xuất nữ dân biểu gốc Somalia này.
Bộ Tư pháp cho biết cùng ngày khám xét, lực lượng Điều tra An ninh Nội địa thuộc ICE đã thi hành lệnh khám xét do tòa án ủy quyền trong cuộc điều tra hình sự liên bang đang diễn ra. Cuộc khám xét do HSI thực hiện, nhánh điều tra chính của Bộ Nội an về tội phạm xuyên quốc gia và luật nhập cư, chứ không phải FBI.
Theo các quan chức và những người am hiểu vụ việc được tường thuật, các đặc vụ đã thu giữ điện thoại di động, sổ tay, máy tính cá nhân và hộ chiếu của bà Omar. Chỉ bà Omar và chồng bà Tim Mynett có mặt tại nhà khi cuộc khám xét diễn ra.
Trọng tâm của cuộc điều tra nhập cư là cách bà Omar có được quốc tịch Mỹ năm 2000, sau khi gia đình bà đến Mỹ năm 1995 từ trại tị nạn ở Kenya sau nội chiến Somalia. Bà Omar từng nói bà trở thành công dân khi còn 17 tuổi thông qua việc nhập tịch của cha bà, ông Nur Omar Mohamed.
Các nhà điều tra đang xem xét liệu bà Omar hoặc cha bà có khai tuổi trên hồ sơ nhập tịch theo hướng ghi 17 thay vì 18 hay không. Nếu bà còn 17 tuổi khi cha nộp đơn, bà có thể đủ điều kiện nhận quốc tịch tự động qua cha thay vì phải theo quy trình riêng. Họ cũng xem xét tờ khai của ông Mohamed khi xin vào Mỹ xem có sai sự thật hay không.
Ngay sau khi bà Omar đắc cử Quốc hội, nhân viên văn phòng bà đã liên hệ thư viện công cộng Minnesota để yêu cầu sửa năm sinh trong hồ sơ lịch sử từ 1981 thành 1982. Việc sửa năm sinh này đã làm sống lại các câu hỏi lâu nay về tuổi thật của bà lúc nhập tịch.
Đối thủ sơ bộ Đảng Dân chủ năm 2022 của bà Omar, bà AJ Kern, cho biết đã nhận được tài liệu từ Sở Quốc tịch và Di trú Mỹ cho thấy “không có hồ sơ” về việc ông Mohamed được nhập tịch Mỹ.
Sau cuộc khám xét, Bộ Tư pháp đã gửi hơn một chục trát hầu tòa bồi thẩm đoàn tới người thân của bà Omar, trong đó có chị gái Sahra Noor và ít nhất một thành viên gia đình khác. Bản thân trát hầu tòa yêu cầu cung cấp chứng cứ và không đồng nghĩa người nhận bị cáo buộc phạm tội.
Ông Mynett nói với phóng viên rằng ông không lo ngại. “Vợ tôi đến đây năm 12 tuổi với tư cách trẻ em tị nạn chiến tranh,” ông nói. “Không có gì phải lo.”
Bà Omar phủ nhận sai phạm và cáo buộc chính quyền Trump vũ khí hóa lực lượng thực thi pháp luật liên bang nhằm tấn công đối thủ chính trị. “Đừng nhầm lẫn: đây là nỗ lực nhắm vào kẻ thù chính trị và vũ khí hóa lực lượng thực thi pháp luật liên bang,” bà nói. “Suốt mười năm, Trump đã nhắm vào tôi bằng những lời nói dối và chiến dịch bôi nhọ vô căn cứ. Đây chỉ là bước leo thang mới nhất trong chiến dịch đe dọa chính trị của ông ấy.”
Văn phòng bà Omar tuyên bố nữ dân biểu không làm gì sai và không có tổng thống nào được dùng quyền lực liên bang để đe dọa đối thủ chính trị.
Bộ trưởng Nội an Markwayne Mullin tháng trước cho biết cuộc điều tra về bà Omar đang diễn ra và bác bỏ khung chuyện trả thù chính trị. “Nếu chúng tôi thực sự đưa một vụ ra phía trước, đó không phải vụ chính trị. Đó thực sự là một vụ vì họ đã làm sai,” ông Mullin nói trên podcast.
Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Ba cho biết ông không biết trước về cuộc khám xét, và nếu có vụ thật thì sẽ theo sự thật, còn nếu không thì sẽ không làm. Trước đó ông Vance từng nói Tòa Bạch Ốc đang tìm biện pháp pháp lý liên quan cáo buộc gian lận nhập cư của bà Omar.
Song song với hồ sơ nhập cư, một cuộc rà soát riêng về các bản khai tài chính liên bang của bà Omar cũng đang diễn ra. Các quan chức cho biết cuộc rà soát tài chính không liên quan trực tiếp tới cuộc khám xét nhà. Tổng thống Trump hôm thứ Ba đã yêu cầu Mỹ phải có câu trả lời ngay về những thay đổi trong các bản khai đó.
Tước quốc tịch phải do Bộ Tư pháp khởi xướng trước thẩm phán liên bang độc lập, với tiêu chuẩn chứng minh cao hơn các vụ trục xuất thông thường.
Tới hôm thứ Sáu, bà Zacharia vẫn để Bộ Tư pháp trả lời chi tiết, trong khi các báo cáo công khai tiếp tục mô tả mục tiêu của cuộc điều tra là xây dựng căn cứ tước quốc tịch và có thể trục xuất dân biểu Ilhan Omar.
