Các sĩ quan tình báo Mỹ đã sử dụng một mạng lưới hoạt động sâu rộng và công nghệ giám sát tiên tiến để theo dõi lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei trong nhiều tháng, sau đó chuyển dữ liệu vị trí chính xác giúp Không quân Israel tiêu diệt ông trong một cuộc tấn công ban ngày ở trung tâm Tehran.
Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) đã theo dõi ông Khamenei trong nhiều tháng, qua đó ngày càng nắm chắc hơn về các địa điểm cũng như quy luật hoạt động của ông. Sau đó, CIA thu thập được thông tin quan trọng rằng một cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran sẽ diễn ra vào buổi sáng tại khu phức hợp lãnh đạo, nơi đặt văn phòng của tổng thống, lãnh tụ tối cao và Hội đồng An ninh Quốc gia. Phát hiện này đã cung cấp cơ hội để Mỹ và Israel giành được một chiến thắng quan trọng từ sớm thông qua việc loại bỏ ông Khamenei và tầng lớp lãnh đạo cấp cao của Iran, được tiến hành đồng thời cùng với nhiều cuộc không kích khác nhắm vào các mục tiêu quân sự và tình báo trên khắp lãnh thổ Iran.
Chiến dịch phối hợp đạt đến đỉnh điểm vào sáng ngày 28/2, khi các máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel ban đầu được lên kế hoạch cho một nhiệm vụ ban đêm, đã xâm nhập không phận Iran và lao thẳng về phía khu phức hợp được canh phòng nghiêm ngặt. Các nguồn tin cho biết các họ đã đẩy nhanh tiến độ khi CIA “xác định chính xác” sự hiện diện của Khamenei tại địa điểm này, quyết định rằng một cuộc tấn công ban ngày trong cuộc họp của giới lãnh đạo sẽ gây ra cú sốc lớn nhất, khi các chỉ huy và bộ trưởng đều đang ngồi bên trong các tòa nhà kiên cố đột nhiên trở thành những mục tiêu chết người. Các bức ảnh chụp từ trên không được công bố sau đó cho thấy khói đen dày đặc bốc ra từ các công trình bị phá hủy ở trung tâm Tehran và những khoảng sân bị cháy rụi, nơi từng là nơi ở và văn phòng của nhà lãnh đạo tối cao.
Các bản tin từ New York cho biết Khamenei nằm trong số khoảng 40 nhân vật cấp cao thiệt mạng, cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Bộ trưởng Tình báo Esmail Khatib, cố vấn an ninh chủ chốt Ali Shamkhani và các chỉ huy hàng đầu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, bao gồm Mohammad Pakpour và Majid Mousavi, trong khi các báo cáo riêng biệt từ Tehran xác nhận cái chết của tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Abdolrahim Mousavi và các sĩ quan hải quân và không quân cấp cao. Cuộc tấn công đã loại bỏ nhà lãnh đạo tối cao, nhóm thân cận của ông và phần lớn bộ chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo chỉ trong một buổi sáng, khiến cấu trúc thần quyền của đất nước chính thức không có người đứng đầu lần đầu tiên kể từ năm 1989. Cập nhật: Alireza Arafi – thành viên của Hội đồng Giám hộ, Hội đồng Chuyên gia và là người đứng đầu lực lượng Basij, đã được bổ nhiệm làm Lãnh đạo tối cao lâm thời của Iran.
Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social của mình, Tổng thống Donald Trump gọi Khamenei là “một trong những kẻ độc ác nhất trong lịch sử” và nói rằng vụ ám sát là một chiến thắng “cho người dân Iran, cho tất cả người Mỹ, [và] những người [ở] các quốc gia trên khắp thế giới đã bị Khamenei và băng đảng côn đồ khát máu của hắn tàn sát”. Sau đó, khi trả lời giới truyền thông truyền hình, Trump coi cuộc tấn công này là một phần của chiến dịch nhằm phá vỡ sự kìm kẹp của giới giáo sĩ ở Iran và cho người dân Iran bình thường cơ hội lựa chọn một con đường khác.
Công tác tình báo mở đường cho thời điểm này đã kéo dài từ rất lâu trước tuần cuối cùng của tháng 2/2026. CIA và các cơ quan khác của Mỹ đã xây dựng bức tranh về các hoạt động của Khamenei trong suốt cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái, khi lực lượng Mỹ đã đánh bom vào các địa điểm hạt nhân, và Washington đã dồn nguồn lực vào việc chặn bắt thông tin liên lạc và dữ liệu di chuyển của giáo chủ Khamenei và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Đến đầu năm 2026, các nhà phân tích đã nắm bắt được các địa điểm và thói quen của Khamenei, đồng thời củng cố khả năng dự đoán các hoạt động di chuyển. Việc tình báo nắm được thông tin về một cuộc họp của các quan chức hàng đầu Iran, với sự tham dự của ông Khamenei, dự kiến diễn ra vào sáng thứ Bảy tại một khu phức hợp lãnh đạo ở trung tâm Tehran đã khiến Mỹ và Israel quyết định hủy bỏ kế hoạch không kích ban đêm như dự kiến ban đầu và chuyển sang một cuộc tấn công vào buổi sáng nhằm chớp lấy cơ hội này. Vào đúng thời điểm vụ không kích xảy ra, các quan chức an ninh quốc gia cấp cao đang ở trong một tòa nhà, còn ông Khamenei ở một tòa nhà khác gần đó, và cả hai đều nằm chung trong khuôn viên của khu phức hợp lãnh đạo bị san phẳng.
Tờ Jerusalem Post dẫn lời các nguồn tin an ninh cho rằng các đơn vị Vệ binh Cách mạng Iran đã hiểu sai các tín hiệu trước đó về một cuộc tấn công ban đêm và phớt lờ các dấu hiệu cảnh báo rằng liên quan Mỹ – Israel đã chuyển sang một cuộc tấn công vào buổi sáng, điều này khiến giới lãnh đạo bị lộ diện trong các phòng họp được cho là an toàn khỏi các cuộc tấn công từ nước ngoài. Theo lời kể của họ, chiến dịch này cho thấy tình báo Mỹ và Israel vẫn có thể thâm nhập vào các cấp cao nhất của một chế độ độc tài tôn giáo khép kín khi Tòa Bạch Ốc sẵn sàng bật đèn xanh cho các lựa chọn quyết liệt.
Theo các đánh giá được tờ New York Post tóm tắt, các nhà phân tích của CIA đã kết luận trong 2 tuần trước các cuộc tấn công rằng nếu nhà lãnh đạo tối cao bị loại bỏ, các phần tử cứng rắn trong Vệ binh Cách mạng có thể sẽ quản lý việc kế nhiệm và duy trì hệ thống, ít nhất là trong ngắn hạn, điều đó có nghĩa là cuộc tấn công sẽ chặt đầu chế độ nhưng có thể không đảm bảo một quá trình chuyển đổi nhanh chóng sang một chính phủ ôn hòa hơn. Các báo cáo tương tự cho biết cơ quan này đã xem xét liệu hành động quân sự có thể gây ra bất ổn rộng hơn bên trong Iran và mở đường cho sự sụp đổ của chế độ hay không, một kịch bản mà một số bộ phận trong chính quyền Trump quan tâm nhưng vẫn còn không chắc chắn đến mức độ mà các sĩ quan tình báo từ chối đưa ra dự đoán.
Tehran từ lâu đã tuyên bố đang triệt phá các chi nhánh của CIA và Mossad, và vào cuối năm 2025, họ khoe khoang rằng lực lượng tình báo của Vệ binh Cách mạng đã phá hủy một mạng lưới gián điệp phương Tây bên trong Iran. Tuy nhiên, các sự kiện vừa diễn ra cho thấy những nỗ lực đó đã thất bại trong việc bịt kín hệ thống này. Khả năng của các sĩ quan Mỹ trong việc xây dựng bức tranh kéo dài nhiều tháng về các hoạt động của Khamenei, xác định chính xác một cuộc họp cấp cao và sử dụng thông tin đó để thực hiện một cuộc tấn công đường không thành công ngay giữa thủ đô cho thấy các nguồn tin và phương pháp của Mỹ đã thâm nhập sâu vào bộ máy nhà nước Iran hơn cả sự hiểu biết của chính quyền.