Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Sáu 13/11 cảnh cáo Tòa Hình sự Quốc tế đừng đem luật ra áp lên công dân Hoa Kỳ. Trong bài diễn thuyết chính tại Đại hội Luật sư toàn quốc do Hội Federalist (tổ chức luật gia bảo thủ) tổ chức ở Washington, ông tố cáo việc biến luật quốc tế thành vũ khí, và nói đó là công cụ của giới tinh hoa toàn cầu nhằm kiềm chế Hoa Kỳ.
Theo lịch công bố của Bộ Ngoại giao, Ngoại trưởng Rubio kiêm Cố vấn An ninh Quốc gia đọc diễn văn chính lúc 5 giờ chiều ngày 13/11 (giờ ET) tại đại hội ở Washington. Bài diễn thuyết vừa đọc là bài lớn đầu tiên của ông Rubio tại Hoa Kỳ kể từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tháng 11. Người nghe đã đứng dậy vỗ tay khi ông kết thúc.
Ông Rubio nói người Mỹ chưa hề đồng ý chịu quyền của Tòa Hình sự Quốc tế, nhưng tòa này và các đồng minh trong bộ máy quan lại toàn cầu đã tự phong mình làm “quan tòa, bồi thẩm và đao phủ của trật tự quốc tế”. Ông mô tả tòa “được trang bị quyền điều tra, truy tố, truy bức và bỏ tù công dân của chúng ta, theo những đạo luật mà chúng ta không chấp thuận cũng không kiểm soát”, và nói tòa ấy không phải chịu trách nhiệm trước ai.
Ông cảnh cáo nếu tòa dại dột tìm cách thi hành “các sắc lệnh trên giấy” đối với người Mỹ, câu trả lời của Hoa Kỳ “có lẽ sẽ giống” lời tướng La Mã Pompey nói với những người viện dẫn hiến chương của thành phố họ để chống lại các quân đoàn của ông. Ông thuật lại lời Pompey: “Đừng trích luật với những người cầm gươm.”
Ông Rubio nói rằng giới tinh hoa toàn cầu dùng “luật quốc tế” làm “công cụ để họ thúc đẩy quyền lợi của mình dưới chiêu bài những nguyên tắc phổ quát”. Ông nói họ “kiên quyết bảo vệ dân chủ, cho đến khi một cuộc bầu cử nào đó đụng tới quyền lợi của họ”. Họ “giảng cho chúng ta về tầm quan trọng của chủ quyền, ngay khi họ đòi các quốc gia phải buông quyền kiểm soát biên giới, và giao luật di trú cho các tòa án quốc tế không do dân bầu”. Họ “chống mọi hình thức đế quốc, chinh phục và thống trị, trong khi tìm cách thực thi quyền lực trên mọi quốc gia và chính phủ trên trái đất”.
Ông cho biết luật quốc tế đã bị viện ra chống lại “gần như mọi quyết định đối ngoại lớn” của chính quyền Trump, từ các cuộc không kích thuyền ở vùng biển Caribe đến việc bắt nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro. Trong bài diễn thuyết, ông cũng bảo vệ lệnh trừng phạt mà chính quyền đã áp lên Tòa Hình sự Quốc tế hồi tháng 10.
Ngày 9/10, ông Rubio công bố Hoa Kỳ trừng phạt Tòa Hình sự Quốc tế theo lệnh hành pháp 14203. Trong bản tuyên bố, ông viết Hoa Kỳ “chưa từng gia nhập tòa này”, “không cần nó” và “không muốn nó”, và nói chính quyền sẽ “cấm các giao dịch với tòa lưu manh này, cắt nguồn lực và làm tê liệt khả năng hoạt động của nó”. Ông viết: “Hoặc Tòa Hình sự Quốc tế sẽ chấm dứt các mối đe dọa, hoặc chúng ta sẽ chấm dứt Tòa Hình sự Quốc tế.” Bản thông tin của Bộ Ngoại giao cùng ngày nêu tòa bị đưa vào danh sách trừng phạt theo khoản 1(a)(ii)(A) của lệnh hành pháp ấy, đồng thời Bộ Ngân khố cấp giấy phép chung 180 ngày cho một số hoạt động duy trì, để các quốc gia thành viên có thời gian đưa ra hướng giải quyết đáp ứng quan ngại của Hoa Kỳ.
Hồi 13/7, Bộ Ngoại giao đã công bố một chiến dịch toàn chính quyền nhằm triệt tiêu mối đe dọa của tòa đối với chủ quyền Hoa Kỳ. Các biện pháp đang được cân nhắc gồm kêu gọi các nước rút khỏi tòa, thu hồi thị thực và cấm nhập cảnh nhân viên tòa, cùng tăng trừng phạt tòa và các tổ chức liên kết. Bản thông cáo nói tòa từng mở điều tra đối với quân nhân và nhân viên tình báo Mỹ, rồi từ chối đóng các hồ sơ ấy.
Trở lại bài diễn thuyết ngày 13/11, ông Rubio nói Hoa Kỳ sẽ không “chịu theo tầm nhìn khô cằn của các thẩm phán cấp tiến hay các quan lại toàn cầu vô hồn”. Ông nói câu hỏi then chốt của thời đại là người Mỹ có “quyền chính đáng được tồn tại, như một quốc gia và một dân tộc riêng” hay không, và do đó được đòi hỏi một chính quyền bảo vệ và theo đuổi quyền lợi của họ. Theo ông, những kẻ bảo người Mỹ đang sống trên “đất ăn cắp” và nói quốc gia này được dựng lên bằng nô lệ, diệt chủng và áp bức là đang nói rõ họ không tin người Mỹ có quyền ấy.
Ông nói thêm rằng tinh thần cào bằng và bi quan của thời đại “dụ chúng ta buông trách nhiệm với vận mệnh của chính mình, trút bỏ gánh nặng của sự vĩ đại, rồi tìm chỗ trú trong những sáo ngữ lấp lánh của luật quốc tế”.
