Một cuộc điều tra của Fox News Digital công bố hôm thứ Hai 19/10 đã xác định 54 tổ chức và phong trào đứng trong làn sóng biểu tình của học sinh Pháp tháng 10 cùng mạng lưới hậu thuẫn quốc tế, gồm các đảng cộng sản, nhóm xã hội chủ nghĩa cách mạng, công đoàn, nhà hoạt động môi trường và các tổ chức ủng hộ Palestine. Trong số đó chỉ 16 tổ chức, tức khoảng một phần ba, là nhóm học sinh, sinh viên hoặc thanh niên, còn 38 tổ chức còn lại do người lớn điều hành.
New York Post đăng tải cuộc điều tra về mạng lưới các nhóm cộng sản, công đoàn và nhà hoạt động quốc tế thúc đẩy bạo loạn ở Pháp.
Danh sách có tên phong trào Gilets jaunes, hay “Áo vàng”, được mô tả là nhóm cực tả đã cùng nhiều nhóm khác dẫn đầu các cuộc biểu tình cuối tuần qua, và đảng cực tả La France Insoumise (LFI), tức “Nước Pháp Bất khuất”. Theo cuộc điều tra, các tổ chức cộng sản và xã hội chủ nghĩa cực tả đã dùng những bất bình về trường lớp làm cái cớ để phát động cuộc đấu tranh chính trị nhằm vào chủ nghĩa tư bản, chính sách thắt lưng buộc bụng, cảnh sát và chi tiêu quân sự.
Hôm thứ Bảy, nhà lãnh đạo cộng sản kiêm học giả Vijay Prashad ca ngợi tình trạng bất ổn bằng một bài đăng trên X nối Paris với New Delhi và Buenos Aires, kèm câu hát của ban nhạc punk Anh The Clash: “Hãy để cơn thịnh nộ làm chủ thời khắc này, giận dữ có thể thành sức mạnh”. Ông Prashad là giám đốc điều hành Tricontinental Ltd., tổ chức phi lợi nhuận được tài trợ bởi Neville Roy Singham, một ông trùm công nghệ theo chủ nghĩa Marx sinh ra tại Mỹ và hiện sống ở Thượng Hải.
Trong nhóm khuếch đại quốc tế cho làn sóng hỗn loạn có các tổ chức thuộc mạng lưới của ông Singham như Tricontinental, nhóm CodePink và hãng truyền thông BreakThrough News có trụ sở tại New York. Bà Jodie Evans là vợ ông Singham và đồng sáng lập CodePink, và trong một cuộc phỏng vấn với BreakThrough News bà đã quảng bá chiến dịch tại Washington vào tháng 11 phản đối chi tiêu quân sự của Mỹ. “Tôi muốn mọi người nhìn vào Pháp, Tây Ban Nha và Ấn Độ”, bà Evans nói khi kêu gọi người Mỹ xuống đường.
Một liên minh gồm 28 tổ chức thanh niên cộng sản và xã hội chủ nghĩa cũng đang vận động học sinh, sinh viên cho cuộc bãi khóa phối hợp tại 12 quốc gia châu Âu vào ngày 20/11 dưới khẩu hiệu “Chiến đấu cho tương lai của chúng ta, không phải cho chiến tranh của họ!”, với lời kêu gọi bỏ học, phong tỏa và chiếm giữ.
Tối Chủ nhật 18/10, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trước toàn quốc sau khi các cuộc biểu tình ngày 17/10 về giá cả sinh hoạt và điều kiện trường học biến thành bạo loạn tại nhiều thành phố. Ông nói những “phần tử nổi loạn thuộc các nhóm cực tả bên lề, cùng với nhiều kẻ phạm pháp” đã gây ra bạo lực không kiềm chế. “Làm sao người Pháp có thể làm điều này với nước Pháp?”, ông Macron nói.
Tổng thống Macron lên án bạo loạn trên toàn quốc và đặt câu hỏi làm sao người Pháp có thể làm điều này với nước Pháp.
Ông tuyên bố những kẻ phá hoại phải trả giá, kẻ cướp bóc phải bồi hoàn và những ai tìm cách lật đổ nền Cộng hòa sẽ phải chịu trách nhiệm, đồng thời cho phép các tỉnh trưởng cấm một số cuộc tụ tập khi cần. Ông Macron cũng cảnh báo rằng khi chỉ còn sáu tháng nữa là tới bầu cử tổng thống, những ai kêu gọi xuống đường gây rối “chỉ có một mục tiêu: làm tổn hại nền Cộng hòa và chiếm đoạt cuộc tranh luận”.
Bộ Nội vụ Pháp cho biết gần 2.400 người đã bị bắt trong ngày thứ Bảy và khoảng 1.000 cảnh sát cùng hiến binh bị thương, trong khi hàng trăm cửa hàng tại Paris, Marseille, Lyon, Bordeaux, Strasbourg, Nice và nhiều thành phố khác bị cướp phá. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez và Thủ tướng Sébastien Lecornu quy một phần bạo lực cho “các nhóm cực tả cấp tiến”.
Tại Limoges ở miền trung nước Pháp, một đám cháy do cố ý phóng hỏa đã thiêu gần như toàn bộ tòa thị chính xây từ thế kỷ 19 và làm sập mái công trình. Ở Lyon lửa bùng lên bên trong văn phòng du lịch, còn tại Marseille một số người biểu tình đã xông vào sảnh tòa thị chính.
Trước đó, ông Lecornu nói phong trào học sinh đã bị “các đồng minh của LFI lợi dụng vì mục đích bầu cử”, trong khi ứng viên tổng thống của LFI là ông Jean-Luc Mélenchon đã tham gia một cuộc biểu tình ở Paris trong tuần. Ông Mélenchon thì nói chính phủ “chịu trách nhiệm duy nhất” cho sự tàn phá.
Cuộc bầu cử chọn người kế nhiệm ông Macron dự kiến diễn ra vào tháng 4 và tháng 5 năm tới, và ứng viên dẫn đầu là bà Marine Le Pen của đảng bảo thủ Tập hợp Quốc gia đã lên tiếng ủng hộ cảnh sát. Sáng thứ Hai, khả năng đắc cử của bà trên thị trường dự đoán Polymarket vọt lên 47%, trong khi đảng của bà chủ trương siết chặt nhập cư, mở rộng trục xuất và ưu tiên công dân Pháp trong các phúc lợi công.
Bà Marine Le Pen vươn lên dẫn đầu tỷ lệ cược bầu cử tổng thống Pháp trên Polymarket.
Chính trị gia cánh hữu Jordan Bardella gọi bài phát biểu của ông Macron là “thảm hại” và “hèn nhát”, nói rằng chính phủ “thậm chí không thể bảo vệ” người dân. Trường học trên toàn nước Pháp sẽ đóng cửa tới ngày 2/11 vì kỳ nghỉ lễ Các Thánh, còn Thủ tướng Lecornu chủ trì một đơn vị khủng hoảng từ thứ Hai để hỗ trợ các tiểu thương bị thiệt hại.
