Chủ tịch Đảng đối lập Israel nói Thủ tướng Netanyahu là người duy nhất sẵn sàng lập nhà nước Palestine

Chủ tịch đảng Yisrael Beytenu Avigdor Liberman tuyên bố rằng "người duy nhất tuyên bố sẵn sàng thành lập một nhà nước Palestine là Benjamin Netanyahu", viện dẫn bài phát biểu năm 2009 của thủ tướng Israel tại Đại học Bar Ilan. Lời đáp trả này nhằm vào chính Netanyahu, người vừa chỉ trích đề xuất của Liberman về việc giao một phần Bờ Tây cho Jordan quản lý, trong lúc chiến dịch bầu cử bước vào chặng nước rút.

Đề xuất bắt nguồn từ một podcast của kênh Besheva, thuộc phía dân tộc tôn giáo, vào thứ Tư, khi Liberman kêu gọi Israel đạt thỏa thuận để Jordan quản lý các khu vực A và B ở Bờ Tây. "Cần đạt được thỏa thuận với người Jordan để họ quản lý Judea và Samaria. Hãy để họ gánh trách nhiệm về an ninh và hành chính. Không thể để lại một khoảng trống", ông nói, dùng tên theo Kinh Thánh để gọi Bờ Tây.

Khi được hỏi có tin Jordan đủ sức đảm nhận vai trò đó không, Liberman trả lời rằng Amman "không có lựa chọn nào khác", đồng thời cho biết nước này có thể triển khai quân đội hoặc lập các lực lượng đặt dưới quyền chỉ huy của Jordan. Ông cũng bác bỏ việc duy trì quyền lực của Chính quyền Palestine, gọi tổ chức này là "tổ chức khủng bố" và cáo buộc họ theo đuổi "khủng bố ngoại giao", khác với khủng bố vũ trang của Hamas.

Trong podcast, ông Liberman, người sống tại khu định cư Nokdim phía đông nam Jerusalem, lúc đầu nhắc đến việc Jordan nắm các khu vực B và C, rồi làm rõ rằng ý ông là khu vực A và B, hiện do Chính quyền Palestine quản lý. Chính quyền Palestine còn kiểm soát an ninh Khu vực A, trong khi Israel giữ quyền kiểm soát an ninh chung ở Khu vực B và toàn bộ quyền dân sự lẫn an ninh ở Khu vực C, nơi có tất cả các khu định cư.

Ông Liberman, một người diều hâu về an ninh và cựu bộ trưởng Quốc phòng, sau đó nói Israel phải giữ "quyền kiểm soát hoàn toàn" Khu vực C nhưng không nên đảm nhận việc cai quản người Palestine tại các thành phố như Nablus, Jenin và Tulkarem. "Để tránh một khoảng trống mà Hamas, Thánh chiến Hồi giáo Palestine và các nhóm khủng bố khác có thể tràn vào, cần đạt thỏa thuận để Jordan quản lý các khu vực A và B, trong khuôn khổ một liên bang Israel và Jordan", ông bổ sung.

Thủ tướng Netanyahu phản ứng bằng một bài đăng trên mạng xã hội X, vẽ chân dung người từng là cộng sự cũ như một người thuộc phe cánh tả. "Liberman, tôi biết ông thuộc phe cánh tả từ khi ông lập chính phủ với Mansour Abbas", ông viết, rồi nói thêm rằng ông biết điều đó vì Liberman sẽ lập chính phủ với Eisenkot, Yair Golan, Bennett và các đảng Ả Rập. Ông Netanyahu viết tiếp rằng ông không thể tin hôm nay Liberman lại đề xuất quân đội Jordan kiểm soát các vùng đất của Israel, và yêu cầu rút lại ngay phát biểu.

Chủ tịch Đảng Yisrael Beytenu (Israel là Nhà của chúng ta), cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Liberman | 📸 Edward Kaprov photojournalist / Wikimedia Commons
Chủ tịch Đảng Yisrael Beytenu (Israel là Nhà của chúng ta), cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Liberman | 📸 Edward Kaprov photojournalist / Wikimedia Commons

Liberman đáp lại cùng ngày 23/9 bằng một video ghép từ những phát biểu trước đây của Netanyahu về vấn đề nhà nước Palestine. "Đây không phải AI. Đây là Netanyahu nói: 'Phải có một nhà nước Palestine ở Bờ Tây!'", ông viết trên X.

Các nhân vật cấp cao trong liên minh cầm quyền cũng lên tiếng phản đối. Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich cho rằng kế hoạch sẽ khiến Israel đánh mất quyền kiểm soát an ninh, với nhận định: "Liberman muốn đưa Israel trở lại thời Quân đoàn Jordan. Chúng ta không được để điều đó xảy ra". Ông cũng nói rằng một người tự nhận là cánh hữu lại đề nghị Israel từ bỏ trách nhiệm an ninh ở Judea và Samaria để giao cho người Jordan.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir gọi Liberman là mối nguy cho Israel, đồng thời cáo buộc ông "nhầm lẫn" về Khu vực C. "Judea và Samaria không phải món hàng đặt mua để chuyển cho Jordan. Đây đâu phải Wolt", ông nói, nhắc đến ứng dụng giao đồ ăn nổi tiếng, rồi nhấn mạnh đó là "những phần của quê hương chúng ta". Chủ tịch đảng Shas Aryeh Deri thì cho rằng Liberman đã "quên mất ý nghĩa của việc thuộc cánh hữu" và so sánh kế hoạch với cuộc rút khỏi Gaza năm 2005, khi Israel đơn phương rút quân và di dời mọi khu định cư khỏi vùng đất này.

Mốc Liberman nhắc tới là bài phát biểu tháng 6/2009 tại Đại học Bar Ilan, nơi Netanyahu lần đầu bày tỏ ủng hộ một nhà nước Palestine với các điều kiện kèm theo. "Nếu chúng ta nhận được bảo đảm về phi quân sự hóa, và nếu người Palestine công nhận Israel là nhà nước Do Thái, chúng ta sẵn sàng đồng ý một nền hòa bình thực sự", ông nói khi đó. Trong bài phát biểu ấy ông cũng nói "chúng ta không muốn cai trị họ" và hình dung "hai dân tộc tự do sống cạnh nhau trên mảnh đất nhỏ bé này".

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu | 📸 Кабінет Міністрів України / Wikimedia Commons
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu | 📸 Кабінет Міністрів України / Wikimedia Commons

Lập trường của Netanyahu từng nhiều lần gây tranh cãi sau đó. Một số nghị sĩ cấp cao của Likud từng tuyên bố đảng không ủng hộ giải pháp hai nhà nước, trong đó Bộ trưởng Giáo dục Gideon Sa'ar nói "hai nhà nước cho hai dân tộc chưa bao giờ nằm trong cương lĩnh tranh cử của Likud", còn nghị sĩ Tzipi Hotovely gọi bài phát biểu tại Bar Ilan là "một bài phát biểu mang tính chiến thuật" nhằm trấn an thế giới. Netanyahu khi ấy khẳng định ông vẫn đứng sau phát biểu năm 2009.

Tháng 3/2015, vài ngày trước cuộc bầu cử, Netanyahu nói với một tờ báo Israel rằng ông sẽ không cho phép lập nhà nước Palestine dưới thời ông. Sau chiến thắng, ông nói trong một cuộc phỏng vấn truyền hình Mỹ: "Tôi không muốn giải pháp một nhà nước. Tôi muốn một giải pháp hai nhà nước bền vững và hòa bình", và nói thêm: "Tôi chưa bao giờ rút lại bài phát biểu tại Bar Ilan sáu năm trước". Ông giải thích rằng điều thay đổi là thực tế, vì lãnh đạo Palestine từ chối công nhận nhà nước Do Thái.

Chính Liberman cũng từng bị chất vấn về cách hiểu hai nhà nước của mình, bởi ông từng công khai ủng hộ "trao đổi dân cư" dẫn tới "tách biệt tối đa", khác xa quan niệm phổ biến về giải pháp này. Về phía Netanyahu, Mick Davis, đồng sáng lập The London Initiative, viết trong một bài bình luận rằng vào tháng 6/2026, khi chuẩn bị cho cuộc bầu cử, thủ tướng đã nói giữa sông và biển "không còn chỗ cho hai nhà nước".

Đảng của Liberman được dự báo giành khoảng 10 ghế khi chiến dịch bước vào giai đoạn cuối. Cử tri Israel sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 27/10.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết này.
Truyền thông cánh hữu đang bị bôi nhọ và đàn áp một cách có hệ thống, đặc biệt là những tòa soạn nhỏ và non trẻ như chúng tôi.
Continal News do một đội ngũ vận hành độc lập, những người đã theo dõi chặt chẽ chính trường Mỹ kể từ đầu năm 2016. Trang không được tài trợ bởi các tổ chức chính trị hay cổ đông giàu có, và mục tiêu của chúng tôi là mang đến cho độc giả cánh hữu những tin tức nhanh chóng, đang bị đa số các thế lực truyền thông lớn cố tình phớt lờ.
Nếu những bài viết như thế này giúp bạn hiểu rõ hơn những gì đang diễn ra, và mong muốn chúng tôi tiếp tục thực hiện công việc này, mọi sự đóng góp dù lớn hay nhỏ đều rất quan trọng. Mỗi khoản ủng hộ sẽ giúp duy trì chất lượng, sự độc lập và sự lớn mạnh hơn của tòa soạn.
Quý độc giả có thể ủng hộ chúng tôi tại đây:

Bình luận

Nhập bình luận tại đây
Nhập họ tên tại đây

Bài viết khác cùng chủ đề