Viện Cato, tổ chức nghiên cứu theo trường phái tự do (libertarian) nổi tiếng nhất tại Mỹ vừa công bố một báo cáo hôm thứ Hai bày tỏ lo ngại về mức sụt giảm mạnh trong số lượng nhập cư hợp pháp từ các quốc gia Hồi giáo dưới thời Tổng thống Donald Trump. Viện này, vốn là bên ủng hộ nhập cư lâu năm và từng phản đối tường biên giới của ông Trump, cho biết số lượng visa nhập cư và chấp nhận tị nạn từ các quốc gia đa số dân theo đạo Hồi như Afghanistan, Algeria, Iran, Libya, Pakistan và Somalia đã giảm tới 96%.
Nhiều nhân vật nổi bật trong phong trào MAGA lại xem đây là tin đáng ăn mừng. Tài khoản phản ứng nhanh của Nhà Trắng đã chia sẻ chính biểu đồ của Viện Cato cho thấy mức sụt giảm nhập cư từ các nước Hồi giáo. Andrew Kolvet, phát ngôn viên của Turning Point USA, viết rằng ông "không thể yêu thích con số và biểu đồ này hơn được nữa" và gọi đây "chính xác là điều tôi đã bỏ phiếu để đạt được". Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin tuyên bố việc sàng lọc chặt chẽ hơn dưới thời Tổng thống Trump đã cắt giảm số người được nhập cảnh từ các nước rủi ro cao tới 96%, và nói rằng "chúng ta không nợ người dân Mỹ điều gì kém hơn việc biết chính xác chúng ta đang cho ai vào nước". Dân biểu Texas Brandon Gill gọi đây là "một chiến thắng tuyệt đối phi thường cho người dân Mỹ, nhờ Tổng thống".
Viện Cato khẳng định chính quyền Trump chịu trách nhiệm trực tiếp cho mức sụt giảm này, viện dẫn hàng loạt hành động cụ thể:
- Tuyên bố ngày 20 tháng 1 năm 2025 yêu cầu chỉ nhận những người tị nạn "có thể hòa nhập đầy đủ và phù hợp vào nước Mỹ" và tạm ngưng Chương trình Nhận Tị nạn Hoa Kỳ;
- Quyết định ngày 30 tháng 9 năm 2025 phân bổ chỗ tị nạn năm tài khóa 2026 chủ yếu cho người Afrikaner từ Nam Phi;
- Tuyên bố ngày 16 tháng 12 năm 2025 hạn chế nhập cảnh từ nhiều quốc gia gồm Afghanistan, Mali, Nam Sudan và Yemen;
- Việc Bộ Ngoại giao tạm ngưng xử lý visa nhập cư từ 75 quốc gia mà theo cách diễn giải của cơ quan này là "có tỷ lệ di dân nhận trợ cấp phúc lợi từ người dân Mỹ ở mức không thể chấp nhận";
- Văn bản ngày 1 tháng 1 năm 2026 của Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ áp dụng lệnh cấm nhập cảnh 40 quốc gia;
- Bộ Ngoại giao tạm dừng các buổi phỏng vấn visa nhập cư gần đây.
Nhiều hành động trong số này đã bị kiện và có trường hợp bị tòa án ngăn chặn, cụ thể lệnh tạm ngưng xử lý visa từ 75 quốc gia không còn hiệu lực từ ngày 21 tháng 8 do một lệnh của tòa.
Phân tích dữ liệu của Bộ Ngoại giao do Viện Cato thực hiện cho thấy mức sụt giảm đáng kinh ngạc từ nhiều điểm nóng khủng bố Hồi giáo. Trong khi 5.563 người nhập cư và tị nạn từ Afghanistan được chấp nhận vào Mỹ trong tháng cuối cùng nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Joe Biden, con số này chỉ còn 9 người vào tháng 2 năm 2026, tức giảm 99,8%. Từ Pakistan, số người tị nạn và nhập cư được chấp nhận là 3.026 vào tháng 12 năm 2024, nhưng chỉ còn 63 vào tháng 2 năm 2026. Viện Cato nhận định nếu tốc độ hiện tại tiếp diễn, năm tài khóa 2026 sẽ ghi nhận số người nhập cư và tị nạn từ các nước đa số dân Hồi giáo thấp nhất trong ít nhất 30 năm qua, với khoảng 40.000 người cho cả năm, giảm gần 80% so với năm 2024 và thấp hơn khoảng 30% so với năm 2020, thời điểm chính quyền Trump đầu tiên dùng đại dịch để cắt giảm nhập cư hợp pháp.
Viện Cato cũng đặt nghi vấn về căn cứ an ninh mà chính quyền đưa ra cho lệnh cấm nhập cảnh 40 quốc gia, cho rằng "chỉ có hai trong số mười quốc gia đa số dân Hồi giáo trong danh sách đó từng thực hiện một cuộc tấn công khủng bố chết người tại Hoa Kỳ". Tổ chức này mô tả người nhập cư từ các nước Hồi giáo là những người chăm chỉ, có tác động tích cực đến ngân sách chính phủ và "có học vấn cao hơn nhiều so với người sinh ra tại Mỹ".
Tuy nhiên, thực tế tại một số bang lại cho thấy hình ảnh khác. Trung tâm Nghiên cứu Nhập cư (CIS) từng công bố hồi tháng 12 rằng khoảng 54% hộ gia đình do người Somali làm chủ tại Minnesota nhận tem phiếu thực phẩm và 73% hộ gia đình Somali có ít nhất một thành viên hưởng Medicaid, so với con số 7% và 18% ở các hộ gia đình bản địa. CIS cũng ghi nhận 58,2% người Somali trong tuổi lao động không nói tiếng Anh thành thạo và 39% không có bằng tốt nghiệp trung học. Ông Trump từng chia sẻ một biểu đồ vào ngày 4 tháng 1 với tiêu đề "Tỷ lệ nhận trợ cấp phúc lợi của người nhập cư theo quốc gia xuất xứ", cho thấy tỷ lệ hộ gia đình nhập cư nhận trợ cấp từ Afghanistan, Algeria, Iraq, Iran, Libya, Pakistan, Nam Sudan và Yemen đều trên 40%, có nơi lên tới 75%.
Viện Cato thừa nhận trong báo cáo rằng "tất nhiên có những người nhập cư không làm việc và phạm tội. Nhưng họ là thiểu số. Đại đa số người nhập cư, bao gồm cả những người từ các quốc gia đa số dân Hồi giáo, muốn góp phần cho nước Mỹ, và họ đã đóng góp cho nước này". Tổ chức này kêu gọi Quốc hội "đi xa hơn để bảo vệ quyền tự do liên kết của người Mỹ với những người sinh ra ở các quốc gia khác, bất kể quốc gia xuất xứ của họ". William Wolfe, giám đốc điều hành Trung tâm Lãnh đạo Baptist, viết trên mạng xã hội rằng việc một tài khoản chính thức của Nhà Trắng ăn mừng sự sụt giảm nhập cư hợp pháp từ các quốc gia đa số dân Hồi giáo là điều "thực sự đáng kinh ngạc" và cho biết "chúng ta đã đi được một quãng đường dài về những vấn đề này".
Dữ liệu theo dõi cho thấy số visa tị nạn và nhập cư kết hợp dao động từ 14.000 đến 23.000 mỗi tháng trong suốt năm 2024, với mức nền khoảng 16.700 lượt cấp mỗi tháng vào tháng 1 năm 2024, trước khi giảm xuống chỉ còn 800 vào tháng 2 năm 2026. Các tuyên bố hành pháp vào tháng 6 và tháng 12 năm 2025 nhắm vào những quốc gia bị cho là chứa chấp khủng bố, tham nhũng hoặc có hồ sơ ghi chép yếu kém. Trong tuyên bố tháng 6 năm 2025, ông Trump viết rằng theo Sắc lệnh Hành pháp 14161 ký ngày 20 tháng 1 năm 2025, chính sách của Hoa Kỳ là bảo vệ công dân trước những người nước ngoài có ý định thực hiện tấn công khủng bố, đe dọa an ninh quốc gia, tuyên truyền tư tưởng thù hận hoặc lợi dụng luật nhập cư cho mục đích xấu, và Hoa Kỳ phải cảnh giác trong quá trình cấp visa để bảo đảm những người được chấp thuận nhập cảnh không có ý định gây hại cho người Mỹ hay lợi ích quốc gia.
Một chỉ thị quét rộng của Bộ Ngoại giao vào tháng 1 năm 2026 đã tạm ngưng cấp visa nhập cư đối với nhiều quốc gia có mức độ rủi ro cao, đồng thời áp đặt quy định rằng người nhập cư phải tự chủ về tài chính. Danh sách các quốc gia bị ảnh hưởng bao gồm Afghanistan, Albania, Algeria, Antigua và Barbuda, Armenia, Azerbaijan, Bahamas, Bangladesh, Barbados, Belarus, Belize, Bhutan, Bosnia và Herzegovina, Brazil, Miến Điện, Campuchia, Cameroon, Cape Verde, Colombia, Cote d'Ivoire, Cuba, Cộng hòa Dân chủ Congo, Dominica, Egypt, Eritrea, Ethiopia, Fiji, Gambia, Georgia, Ghana, Grenada, Guatemala, Guinea, Haiti, Iran, Iraq, Jamaica, Jordan, Kazakhstan, Kosovo, Kuwait, Kyrgyzstan, Lào, Lebanon, Liberia, Libya, Moldova, Mông Cổ, Montenegro, Morocco, Nepal, Nicaragua, Nigeria, Bắc Macedonia, Pakistan, Cộng hòa Congo, Nga, Rwanda, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Nam Sudan, Sudan, Syria, Tanzania, Thái Lan, Togo, Tunisia, Uganda, Uruguay, Uzbekistan và Yemen.
