Tối cao Pháp viện hôm thứ Sáu 13/11 đã nhận xét xử vụ về tính hợp pháp của Tuyên cáo số 10.888 của Tổng thống Donald Trump, tạm dừng cho một số người nước ngoài nhập cảnh và chặn họ dùng các điều luật cho phép ở lại Hoa Kỳ, gồm việc xin tị nạn. Tòa chấp nhận đơn xin thụ lý xét lại vụ án, nhưng chỉ giới hạn ở hai trong ba câu hỏi mà chính quyền đưa ra.
Vụ mang số 26-239 có đương đơn là Bộ trưởng Nội an Markwayne Mullin cùng những người khác, và bên bị là Trung tâm Giáo dục và Dịch vụ Pháp lý cho Người tị nạn và Di dân (RAICES) cùng những người khác. Hai câu hỏi được nhận là tuyên cáo cùng hướng dẫn thi hành có hợp pháp hay không, và điều 1252(f)(1), Đề mục 8 Bộ luật Hoa Kỳ, có cấm biện pháp áp dụng cho cả nhóm mà tòa sơ thẩm đã ban hành hay không. Tòa không nhận câu hỏi thứ ba về định nghĩa nhóm.
Tuyên cáo được đăng trên Công báo Liên bang ngày 29/1/2025, và chính quyền cho biết các biện pháp chính đã có hiệu lực từ 20/1/2025, ngày ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ hai. Ông Trump xác định việc nhập cảnh bất hợp pháp qua biên giới phía nam “gây hại cho lợi ích của Hoa Kỳ” theo các điều 1182(f) và 1185(a), Đề mục 8 Bộ luật Hoa Kỳ. Tuyên cáo tạm dừng nhập cảnh của những người vượt biên giới phía nam ngoài các cửa khẩu, cho phép trục xuất họ ngay, và chặn họ xin tị nạn. Bộ Nội an ban hành hướng dẫn cấm nộp đơn xin tị nạn và cho phép trục xuất nhanh, không qua một số thủ tục luật định.
Người kiện gồm RAICES, Trung tâm Vận động Di dân Las Americas, Dự án Quyền của Người tị nạn và Di dân Florence, cùng 13 cá nhân được nêu bằng bí danh. Họ nộp đơn kiện tập thể tại tòa sơ thẩm liên bang ở Washington, cho rằng cả tuyên cáo lẫn hướng dẫn đều trái luật di trú liên bang. Thẩm phán Randolph Moss ngày 2/7/2025 đã công nhận một nhóm người kiện, kết luận hướng dẫn của Bộ Nội an là trái luật, hủy hướng dẫn này, và cấm thi hành những biện pháp đó theo tuyên cáo.
Ngày 24/4/2026, Tòa phúc thẩm liên bang ở Washington phần lớn giữ nguyên phán quyết. Ý kiến của tòa do thẩm phán J. Michelle Childs viết, được thẩm phán Cornelia Pillard đồng ý. Bà Childs viết rằng “văn bản, cấu trúc và lịch sử” của luật di trú “làm rõ rằng khi trao quyền tạm dừng nhập cảnh bằng tuyên cáo của tổng thống, Quốc hội không nhằm trao cho hành pháp quyền trục xuất rộng như chính quyền khẳng định”. “Tuyên cáo và hướng dẫn vì vậy là trái luật trong phạm vi chúng lách các thủ tục trục xuất của luật di trú và gạt bỏ các luật liên bang cho cá nhân quyền nộp đơn và được xét xin tị nạn hoặc bảo vệ không bị đưa về nơi bức hại.”
Thẩm phán Justin Walker đồng ý một phần, phản đối một phần. Ông đồng ý chính quyền “không thể đưa người nước ngoài về những nước mà họ sẽ bị bức hại, và tuyên cáo cùng hướng dẫn không thể tước các thủ tục bắt buộc nhằm bảo vệ họ khỏi việc đó”. Ông cho rằng hành pháp đã dùng quyền tự quyết để từ chối mọi đơn xin tị nạn, nên có thể đóng quy trình nộp đơn vì các đơn đó sẽ vô ích.
Tòa phúc thẩm đã hoãn thi hành phán quyết của mình, nên các hạn chế xin tị nạn vẫn đang có hiệu lực trong lúc vụ được xét. Tòa phúc thẩm bác đơn xin xét lại vào ngày 23/7/2026. Chính quyền nộp đơn xin Tòa thụ lý xét lại vụ án ngày 24/8/2026, do Tổng luật sư Liên bang D. John Sauer đại diện. Đơn được đưa ra phiên họp kín của các thẩm phán ngày 6/11 rồi phiên 13/11, và được chấp nhận cùng ngày 13/11, theo danh sách lệnh của tòa.
Trong đơn, ông Sauer viết đây là việc tổng thống thi hành quyền để giữ biên giới phía nam, nơi “đã bị một luồng hàng triệu người nước ngoài không kiểm soát được tràn ngập, tạo ra tình trạng hỗn loạn mà các tổ chức tội phạm và khủng bố khai thác để đe dọa an ninh quốc gia”. Ông gọi việc tạm dừng nhập cảnh bất hợp pháp và chặn đường xin tị nạn là “những phần quan trọng và hiệu quả nhất” trong cách ứng phó của tổng thống, và nói tổng thống “hành động hoàn toàn trong thẩm quyền khi cho biết trước rằng các đơn xin tị nạn của những người vi phạm lệnh tạm dừng nhập cảnh sẽ bị từ chối”.
Phía RAICES cho rằng tổng thống không được tự ý lập một hệ thống trục xuất mới, trái với luật do Quốc hội ban hành.
Về câu hỏi thứ hai, chính quyền cho rằng điều 1252(f)(1) của luật di trú cấm tòa dưới ra lệnh buộc viên chức liên bang thi hành một số quy định, gồm những quy định cho phép người nước ngoài nêu yêu cầu tị nạn trước khi bị trục xuất theo thủ tục nhanh. Phía kiện đáp rằng điều cấm đó không áp dụng ở đây, vì tuyên cáo dựa trên những điều luật khác. Tòa chưa ấn định ngày mở phiên tranh luận.
