Một bồi thẩm đoàn tại quận Suffolk, Massachusetts hôm thứ Sáu 16/10 đã nhất trí kết luận rằng nhà sinh học Kristin Knouse phỉ báng cựu giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) David Sabatini, và buộc bà bồi thường cho ông 6 triệu đô la cộng tiền lãi. Bồi thẩm đoàn đồng thời bác bỏ các cáo buộc phản tố của bà Knouse, gồm cáo buộc ông Sabatini quấy rối tình dục, ép buộc bà vào một mối quan hệ và trả thù bà.
Bản án được tuyên tại Tòa Thượng thẩm quận Suffolk ở Boston, do Thẩm phán Christopher K. Barry-Smith chủ tọa, sau phiên xử kéo dài khoảng ba tuần. Bồi thẩm đoàn gồm bảy phụ nữ và sáu nam giới. Theo các luật sư của ông Sabatini, tổng số tiền gồm 500.000 đô la cho tội phỉ báng, 3,2 triệu đô la cho hành vi can thiệp trái phép vào các quan hệ hợp đồng và 2,3 triệu đô la cho hành vi can thiệp vào các quan hệ nghề nghiệp trong tương lai của ông.
“Mọi chuyện đã xong”, ông Sabatini nói một ngày sau phán quyết. “Chúng tôi thắng tất cả, không mất gì. Đó là một chiến thắng trọn vẹn.”
“Chúng tôi rất vui vì đã lấy lại thanh danh cho David Sabatini”, luật sư Lisa Arrowood của ông nói. “Giờ đây ông ấy có thể được nhìn nhận là nhà khoa học xuất sắc như chính con người ông.”
Ông Sabatini từng điều hành một phòng thí nghiệm tại Viện Nghiên cứu Y sinh Whitehead ở Cambridge, Massachusetts trong khoảng 24 năm. Phòng thí nghiệm của ông nghiên cứu sinh học tế bào để tìm hiểu các bệnh thoái hóa thần kinh, ung thư, tiểu đường và lão hóa.
Ông Sabatini và bà Knouse quen nhau năm 2012, khi bà còn là nghiên cứu sinh và ông là một trong những người hướng dẫn của bà. Hai người bắt đầu quan hệ tình cảm năm 2018, ngay trước khi bà Knouse trở thành nghiên cứu viên tại Whitehead và mở phòng thí nghiệm riêng. Ông Sabatini nói mối quan hệ này hoàn toàn tự nguyện và kết thúc khi ông bắt đầu theo đuổi một phụ nữ khác. Bà Knouse sau đó khai với các nhà điều tra rằng bà bị ép buộc và ông đã tạo ra một môi trường làm việc độc hại, nặng màu sắc tình dục.
Năm 2021, Whitehead thuê một công ty luật bên ngoài điều tra. Cuộc điều tra kết luận ông Sabatini vi phạm quy định của viện về quan hệ tình cảm nơi làm việc và về chống quấy rối. Viện Y khoa Howard Hughes, đơn vị trả lương chính thức cho ông, sa thải ông. Ông rời Whitehead, rồi từ chức giáo sư tại MIT sau khi ba quan chức cấp cao của trường đề nghị thu hồi chức danh giáo sư thực thụ của ông.
Phía ông Sabatini luôn phủ nhận việc phòng thí nghiệm có bầu không khí thiếu đứng đắn. Tại phiên tòa, luật sư Arrowood trình bày các tin nhắn giữa hai người mà bà cho là chứng minh bà Knouse tự nguyện tham gia mối quan hệ. Trong một tin nhắn năm 2020, bà Knouse viết rằng bà đang “dồn rất nhiều năng lượng và cảm xúc vào một trò chơi mà tôi chắc chắn sẽ thua”, nhưng kết thúc bằng câu: “Phần lớn thời gian tôi cảm thấy bình yên và muốn làm mọi thứ có thể để giúp anh.” Các luật sư của ông cũng đưa ra bằng chứng mà họ cho là cho thấy bà Knouse ghen với người phụ nữ ông quan tâm và đã tìm cách khiến ông bị sa thải.
“Cô ấy có phòng thí nghiệm riêng, có tiền riêng, có sinh viên riêng”, bà Arrowood nói, bác bỏ lập luận rằng ông Sabatini nắm quyền lực đối với bà Knouse.
Hậu quả kéo dài nhiều năm. Năm 2022, sau khi sinh viên và giảng viên phản đối, ông rút khỏi việc xét tuyển vào Trường Y Grossman thuộc Đại học New York. Cha mẹ, cháu trai và cậu con trai đang học trung học của ông nhận được những lời đe dọa. “Bất cứ ai đứng ra bảo vệ tôi đều bị tấn công đủ mọi cách”, ông nói.
Năm 2023, ông nhận việc tại Viện Hóa hữu cơ và Hóa sinh ở Prague, Cộng hòa Czech. “Đó là điều bắt buộc”, ông nói. “Không có lựa chọn nào ở Mỹ.” Cũng năm đó, tỷ phú Bill Ackman cùng một nhà tài trợ giấu tên cam kết 25 triệu đô la để ông lập lại phòng thí nghiệm.
Sau phán quyết, ông Ackman kêu gọi hội đồng quản trị Whitehead mở cuộc điều tra độc lập về Giám đốc viện Ruth Lehmann hoặc để bà từ chức. Ông Ackman cáo buộc bà Lehmann đã cam kết với bà Knouse từ tháng 10/2020 rằng sẽ sa thải ông Sabatini, trước khi có bất kỳ cuộc điều tra nào. Whitehead cho biết viện không phải là một bên trong vụ kiện vì mọi cáo buộc nhắm vào viện đã bị bác trước phiên xử.
Luật sư Ellen Zucker của bà Knouse cho biết thân chủ sẽ kháng cáo. Bà nói nhiều phụ nữ đã ra tòa làm chứng về những trải nghiệm đáng lo ngại trong phòng thí nghiệm của ông Sabatini và gọi phán quyết là “đáng thất vọng”. Bà Knouse hiện là trợ lý giáo sư sinh học tại MIT.
Tỷ phú Bill Ackman kêu gọi điều tra Giám đốc Viện Whitehead sau phán quyết.
“Tôi nghĩ các tổ chức không quan tâm đến thủ tục tố tụng công bằng”, ông Sabatini nói. “Họ quan tâm đến việc có được một kết luận nhất định.” Các luật sư của ông cũng sẽ kháng cáo phán quyết bác đơn kiện của ông đối với Whitehead và bà Lehmann. Các kiến nghị sau phiên xử phải được nộp trong vòng 10 ngày kể từ ngày tuyên án.
