Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai 19/10 cho biết đã đến lúc Ukraine để một người khác thay Tổng thống Volodymyr Zelensky đứng ra đàm phán chấm dứt cuộc chiến với Nga, khi ông trả lời phóng viên trên bãi cỏ phía nam Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường tới Kansas dự một cuộc vận động tranh cử. “Tôi nghĩ đã đến lúc một người khác đàm phán thay mặt Ukraine, bởi vì chuyện gì đã xảy ra? Một số lượng người khổng lồ đã chết. Họ đang mất dần lực lượng nam giới”, ông nói.
Tổng thống Trump nói đã đến lúc một người khác đàm phán thay mặt Ukraine.
Phát biểu này được đưa ra khi một phóng viên hỏi về việc ông Zelensky nói Tổng thống Mỹ đang đứng về phía sai của lịch sử, trong lúc nhà lãnh đạo Ukraine nhiều lần chỉ trích quyết định gần đây của Tòa Bạch Ốc miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào Nga. “Zelensky không biết ông ấy đang nói gì. Zelensky là người lẽ ra phải giải quyết xong cuộc chiến này từ lâu. Nếu chịu nghe tôi, ông ấy đã có được một thỏa thuận tốt hơn nhiều từ lâu rồi”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng khi đó sẽ có thêm “một triệu người” còn sống.
Tổng thống Trump trả lời câu hỏi về phát biểu của ông Zelensky.
Tổng thống Trump cũng nhắc lại cuộc gặp tại Phòng Bầu dục hồi tháng 2/2025, khi ông cảnh báo ông Zelensky rằng Ukraine có nguy cơ thua trận và chỉ đang ở thế mạnh nhờ viện trợ quân sự của Mỹ. “Nếu ông ấy chịu nghe tôi, và các bạn còn nhớ cuộc gặp ở Phòng Bầu dục chứ, thì ông ấy đã phải dàn xếp từ lâu rồi”, ông nói.
Theo Tổng thống Trump, ông Zelensky “không giúp ích được mấy” cho nỗ lực hòa bình và có lẽ nên “tìm một người khác để đàm phán”, một lời kêu gọi tiếp nối phát biểu hôm 10/10 khi ông nói Ukraine nên có tổng thống mới. “Tôi nghĩ ông ấy không muốn dừng lại, nhưng tôi muốn thấy người ta không phải chết nữa. Chúng ta đã cho Ukraine rất nhiều. Họ chẳng cho chúng ta thứ gì cả. Hãy nhớ điều đó”, ông nói.
Cũng trong buổi trả lời báo chí, Tổng thống Trump xác nhận ông sẵn sàng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để bàn cách chấm dứt chiến tranh, dù ông chưa nhận lời một cuộc gặp ba bên như vậy. “Chưa, nhưng tôi sẽ làm. Không hẳn vì Ukraine, bởi vì nói thẳng ra Nga vẫn ổn trong chuyện Ukraine”, ông nói, đồng thời cho biết nếu ông Tập muốn tổ chức thì ông sẽ tham dự và các bên chắc chắn sẽ bàn thêm cả thương mại.
Tổng thống Trump nói vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa sẽ là ưu tiên của cuộc gặp. “Chúng ta có nhiều vũ khí hạt nhân hơn bất kỳ ai. Nga đứng thứ hai, Trung Quốc thứ ba nhưng đang bắt kịp”, ông nói. Khi được hỏi liệu ông có gặp hai nhà lãnh đạo mà không có mặt ông Zelensky hay không, ông nói sẽ làm “bất cứ điều gì có thể để chấm dứt chiến tranh, dù có ai ở đó hay không”.
Tổng thống Trump còn cho biết Nga và Trung Quốc đã làm “rất ít” cho Iran, điều mà ông gọi là “rất tích cực”, đồng thời nói ông không muốn phá vỡ các cuộc đàm phán với ông Putin liên quan tới Ukraine, Iran, dầu diesel và việc trả tự do cho con tin.
Trước những than phiền của ông Zelensky rằng dịch vụ vệ tinh Starlink và Starshield của SpaceX bị giảm chất lượng và việc chia sẻ tình báo bị gián đoạn, Tổng thống Trump nói Mỹ vẫn chia sẻ tình báo với Kyiv và ông không rõ ai đã ra lệnh làm gián đoạn Starlink, “nhưng tôi muốn tìm hiểu”. Ngoại trưởng Marco Rubio đã bác bỏ việc Mỹ đứng sau vụ gián đoạn, còn Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo ông Zelensky phải “hết sức cẩn thận khi đưa ra những tuyên bố không đúng sự thật như thế này”.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông sẽ cân nhắc cho phép người Ukraine ở lại Mỹ theo diện tình trạng bảo vệ tạm thời (TPS) cho tới khi chiến tranh kết thúc.
Trong đêm trước đó, Nga đã tấn công 28 trạm biến áp và cơ sở năng lượng của Ukraine, khiến hơn nửa triệu người mất điện, mất sưởi và nước máy, sau khi Ukraine phóng hơn 1.000 máy bay không người lái vào Nga hôm Chủ nhật và gây cháy một cảng xuất khẩu dầu ở St. Petersburg. “Ukraine chưa bao giờ muốn cuộc chiến này”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội hôm thứ Hai, đồng thời cho rằng chiến tranh kéo dài chỉ vì Nga.
Theo các quan chức Mỹ và Nga, hai bên vẫn đang bàn khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên mà không có Kyiv tham gia, ý tưởng được cho là do ông Putin nêu ra trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump hôm 9/10. “Tôi nghĩ đã có những cuộc thảo luận về một cuộc gặp. Tôi không biết đã có gì được chốt hay chưa”, Ngoại trưởng Rubio nói, trong khi Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha viết trên X rằng mời ông Putin tới cuộc gặp như vậy “sẽ nuôi dưỡng tham vọng tự tôn của ông ta và trao cho ông ta một vị thế không xứng đáng”.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết chưa có đề xuất hay thỏa thuận cụ thể nào về cuộc gặp, vốn có thể được tổ chức bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào ngày 18 và 19/11.
