Bộ Tư pháp Mỹ hôm thứ Sáu 16/10 cảnh báo các viên chức bầu cử California rằng họ có thể bị điều tra hình sự và truy tố nếu cố ý kiểm đếm lá phiếu của những người bị cơ quan liên bang xác định là không phải công dân, chỉ một ngày sau khi chính quyền Trump kiện tiểu bang để chặn việc đếm phiếu bầu qua thư của khoảng 20.000 người bị nghi không phải công dân. Tối cùng ngày, Tổng thống Donald Trump đăng lại tin về lá thư cảnh báo này trên mạng xã hội kèm một dòng ngắn: “Tất cả bọn họ sẽ phải ngồi tù trong một thời gian dài!!!”
Lá thư do Quyền Thứ trưởng Tư pháp Trent McCotter ký, gửi tới Văn phòng Luật sư Quận Los Angeles và đồng gửi Ngoại trưởng bang California Shirley Weber cùng Giám đốc Đăng ký Cử tri Quận Los Angeles Dean Logan, qua đó đặt toàn bộ tiểu bang vào diện bị cảnh báo. “Hậu quả pháp lý của việc tiếp tay hay làm ngơ trước một tội phạm liên bang là rất nghiêm trọng. Người không phải công dân bỏ phiếu trong cuộc bầu cử liên bang là phạm tội liên bang, và việc cố ý tạo điều kiện cho hành vi đó cũng phạm luật không kém”, ông McCotter viết.
Ông cảnh báo thêm rằng nếu ai đó “cố ý kiểm đếm lá phiếu của những người bị các cơ quan liên bang xác định là không phải công dân, họ có nguy cơ trở thành kẻ đồng lõa với một tội phạm liên bang”. Lá thư viện dẫn luật liên bang về tội bỏ phiếu của người không phải công dân và tội đồng lõa, đồng thời khẳng định giới chức California nay đã thực sự được thông báo về tình trạng này vì Bộ Tư pháp đã trao danh sách cho họ.
Lá thư mới là lời đáp trả việc Quận Los Angeles bác yêu cầu trước đó của Bộ Tư pháp về việc rà soát danh sách liên bang và để riêng lá phiếu của những người chưa xác nhận được quốc tịch. Quận cho rằng mình không có thẩm quyền tạm dừng hay tách riêng các lá phiếu này, nhưng ông McCotter bác lập luận đó và gọi việc tách riêng phiếu là “một thông lệ quản lý bầu cử tiêu chuẩn được áp dụng trên toàn quốc”. “Bộ Tư pháp khẩn thiết đề nghị Quận và Ngoại trưởng bang cân nhắc lại lập trường trước khi có những hành động có nguy cơ khiến họ bị liên bang giám sát gắt gao và phải chịu trách nhiệm pháp lý”, ông viết.
Hôm thứ Năm 15/10, Bộ Tư pháp đã kiện California ra tòa liên bang sau khi giới chức tiểu bang không đáp ứng hạn chót 48 giờ để rà soát một chiếc USB có mật khẩu chứa danh sách khoảng 20.000 người mà chính phủ liên bang cho là nhiều khả năng không phải công dân nhưng đã được gửi phiếu bầu cho cuộc bầu cử ngày 3/11. California tự động gửi phiếu bầu qua thư cho mọi cử tri đã đăng ký, và đơn kiện đề nghị tòa cấm tiểu bang kiểm đếm phiếu của những người này “cho tới khi xác định được tình trạng quốc tịch của cử tri”.
“Giới chức bầu cử California đã được trao cơ hội loại người không phải công dân khỏi danh sách cử tri và tạm giữ những lá phiếu gửi về từ các cử tri bị nghi không đủ tư cách. Họ đã từ chối”, công tố viên liên bang hàng đầu tại Los Angeles Bill Essayli nói. Ông cho biết Bộ Tư pháp ra tòa để bảo đảm lá phiếu của công dân Mỹ “không bị người không phải công dân làm loãng”.
Trên mạng xã hội X, ông Essayli viết rằng 20.000 là số người không phải công dân đã được xác nhận qua việc rà soát các cơ sở dữ liệu liên bang, với sự xác nhận của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cùng Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI), và dữ liệu đã được giao cho California để tiểu bang tự kiểm tra. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Lee chia sẻ lại bài viết và cảnh báo rằng nếu giới chức California vẫn không làm gì thì “sẽ phải trả giá đắt”.
Phía Dân chủ ở California phản đối các yêu cầu của liên bang. Bà Weber của đảng Dân chủ nói chính phủ liên bang chưa đưa ra bằng chứng cho cáo buộc về 20.000 cái tên, trong khi Bộ trưởng Tư pháp California Rob Bonta tuyên bố tiểu bang sẽ không thực hiện yêu cầu tạm giữ phiếu. Sau khi nhận lá thư mới, ông Logan nói Bộ Tư pháp “đã chọn đưa những khẳng định chưa được kiểm chứng của họ về tư cách cử tri ra tòa” và tốt nhất là để tòa án giải quyết, khi chỉ còn 18 ngày nữa là tới Ngày Bầu cử.
Chính quyền Trump đã đặt việc truy tìm cử tri không phải công dân thành ưu tiên trong năm nay. Từ đầu năm tới nay, Bộ Tư pháp đã truy tố khoảng 90 người về các sai phạm bầu cử, trong đó có 50 người bị cáo buộc bỏ phiếu dù không phải công dân, còn hồi tháng Bảy, Bộ trưởng Nội an Markwayne Mullin cho rằng có tới 250.000 người không phải công dân đăng ký cử tri ở California, Nevada, New Jersey và Pennsylvania. Mọi vụ án hình sự liên bang tại khu vực Los Angeles nếu có sẽ do văn phòng của ông Essayli phụ trách, trong khi chính ông là một trong những quan chức Bộ Tư pháp đã đứng tên đơn kiện California hôm thứ Năm.
