Một trang mạng mang tên Department of New Yorker Verification (Sở Xác nhận Người New York) chỉ một tuần sau khi mở cửa đã đưa ra quyết định chính thức đầu tiên, theo đó Tổng thống Donald Trump không đủ tư cách được gọi là người New York dù ông sinh ra và lớn lên ở Queens và là một nhà phát triển địa ốc nổi tiếng khắp đất nước tại Manhattan.
Sở này là một dự án nghệ thuật và không có thẩm quyền nào của chính quyền thành phố. Người khởi xướng là Franz Aliquo, giám đốc sáng tạo kiêm nghệ sĩ sinh ở Bayside thuộc Queens, lớn lên trên đảo Roosevelt và từng tạo ra trò bắn súng nước Street Wars. Ông dựng trang mạng hồi mùa hè, tự mình điều hành mọi khâu và giữ chức danh Tổng Thẩm định viên đầu tiên.
Trang mạng được thiết kế giống trang của một cơ quan thành phố, ghi rằng Sở ra đời theo “Luật Địa phương số 77 năm 2026”, đặt văn phòng tại số 1 Centre Street và có năm Thẩm định viên cấp quận. Bộ luật tự soạn còn quy định mức phạt dân sự tối đa 500 đô la đối với người tự nhận sai danh hiệu, với phương châm: “Nơi cư trú chỉ là một địa chỉ. Danh hiệu phải tự giành lấy”.
Người nộp đơn đầu tiên lại là một điều tra viên của văn phòng Biện lý Brooklyn chuyên về tội phạm có tổ chức. “Ông ấy bảo tôi việc mình làm hơi mờ ám và khuyên tôi sửa lại vài thứ. Thế là tôi sửa vài thứ”, ông Aliquo kể. Trang mạng sau đó ghi thêm dòng “Không phải Thành phố New York” và nhắc rằng các trang chính thức thật sự dùng tên miền nyc.gov.
Theo quy định của Sở, diện thứ nhất dành cho người lớn lên tại thành phố, yêu cầu bằng chứng đã học trung học ở một trong năm quận, kèm giấy khai sinh tại New York hoặc hồ sơ học liên tục ở trường thành phố từ cấp tiểu học.
Diện thứ hai dành cho người từ nơi khác chuyển đến, mô phỏng hệ thống tính điểm di dân tay nghề cao với ngưỡng 1.000 điểm. Thời gian cư trú chỉ được tính tối đa 500 điểm, còn ít nhất 250 điểm phải đến từ “điều khoản bắt buộc chịu khổ”, như khóc nơi công cộng, nhảy qua cửa soát vé, bị rệp giường hay bị chuột tấn công. “Sở không công nhận một người New York chưa từng chịu khổ”, trang web viết.
Lời khai có tuyên thệ của chủ tiệm tạp hóa góc phố được coi là bằng chứng “có trọng lượng đặc biệt”. Người bị từ chối được kháng cáo một lần với lệ phí là “một việc tử tế thật lòng làm cho một người lạ”, còn người đạt chuẩn nhận miễn phí giấy chứng nhận dạng PDF và thẻ căn cước kỹ thuật số.
Quy tắc ứng xử nêu một lý do duy nhất để từ chối hoặc thu hồi danh hiệu là “thiếu tôn trọng thành phố hoặc người dân”, gồm khinh miệt bất kỳ quốc tịch, ngôn ngữ hay tôn giáo nào và coi sự đa dạng của thành phố là một vấn đề. Người sinh ra tại New York mà vi phạm sẽ bị ghi là “người đến từ New York, nhưng không phải người New York”.
Ông Trump là người đầu tiên bị thu hồi giấy chứng nhận theo quy tắc này. “Ông ấy liên tục nói xấu thành phố, chê bai sự đa dạng tôn giáo và quốc tịch ở đây, coi sự đa dạng đó là vấn đề và liên tục gọi thành phố là cái hố rác”, ông Aliquo nói, đồng thời gọi ông Trump là người New York dễ thấy nhất “không xứng đáng làm người New York”.
Trong khi đó, Thị trưởng Zohran Mamdani dù không sinh ra tại Mỹ vẫn được ông Aliquo xác nhận đã giành được danh hiệu “100%”. “Không phải vì ông ấy là thị trưởng mà vì thái độ và câu chuyện của ông ấy”, ông nói.
Trang mạng tuyên bố Sở “không có ngoại lệ danh dự, không ưu ái người nổi tiếng”. Dù vậy ông Aliquo đã làm sẵn hai giấy chứng nhận danh dự, một cho người bạn quá cố là nhiếp ảnh gia Ricky Powell và một cho ca sĩ Jennifer Lopez, người hiện sống ở Los Angeles. Câu nói của bà Lopez trong một video lan truyền hồi tháng 6 rằng “phải sinh ra ở New York mới là người New York” là một trong những điều thôi thúc ông lập trang mạng.
“Tôi thích ý tưởng có một cơ quan ban đầu hoàn toàn không có quyền lực gì, nhưng nếu mọi người dùng nó thì họ đang trao quyền cho tôi, và rồi tôi có thể là người quyết định ai là người New York”, ông Aliquo nói.
Trên mạng xã hội X, người dùng Patricia G viết rằng ông Trump “hoàn toàn là người New York”, vì ông “sinh ra và lớn lên ở đây, lại còn góp phần xây dựng đường chân trời của New York”. Một người dùng khác viết rằng “một nghệ sĩ giả” đã lập ra “một cơ quan giả” để tước danh hiệu của ông Trump nhưng lại trao trọn danh hiệu cho ông Mamdani, “người thậm chí không sinh ra ở Mỹ”.
Theo ông Aliquo, Sở đã xử lý hàng trăm hồ sơ diện thứ nhất, còn diện thứ hai mở từ thứ Hai. Ông cũng úp mở cho biết bà Lopez, người từng nhận giấy chứng nhận danh dự của Sở và nổi tiếng với biệt danh “Jenny from the Block”, hiện có nguy cơ bị thu hồi danh hiệu.
