Nhân viên Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) thuộc Bộ Nội an đã khám xét nhà riêng của Dân biểu Ilhan Omar của Đảng Dân chủ, đại diện Minnesota, tại Washington vào sáng sớm thứ Hai 12 tháng 10, trong khuôn khổ một cuộc điều tra hình sự về gian lận liên quan đến hồ sơ di trú của bà. Hai nguồn tin thân cận với cuộc điều tra cho biết số hồ sơ này do người cha quá cố của bà điền khi bà còn nhỏ.
Chiến dịch bắt đầu vào khoảng 6 giờ sáng, do HSI và Bộ Nội an dẫn đầu, trong khi Bộ Tư pháp cũng tham gia cuộc điều tra. Nhiều nhân viên liên bang mặc áo khoác in chữ HSI đã có mặt bên ngoài ngôi nhà của bà Omar ở thủ đô trong những giờ đầu ngày.
Một phát ngôn viên Bộ Tư pháp xác nhận rằng trong ngày thứ Hai tại khu vực Washington, HSI đã thực thi một lệnh khám xét do tòa án cho phép và do Bộ Tư pháp xin cấp. “Hành động thực thi pháp luật này là một phần của cuộc điều tra liên bang đang tiếp diễn”, người phát ngôn nói.
Bà Omar năm nay 44 tuổi, đại diện Địa hạt 5 của Minnesota gồm thành phố Minneapolis và đắc cử vào Hạ viện lần đầu năm 2018. Cho đến nay bà chưa bị truy tố về bất kỳ tội hình sự nào.
Cuộc khám xét diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Tổng quản biên giới Tòa Bạch Ốc Tom Homan xác nhận vào giữa tháng 9 rằng Bộ Nội an đang xem xét các cáo buộc liên quan đến bà Omar. “Tôi biết có những việc đang diễn ra, nhưng tôi không thể nói cụ thể điều gì đang xảy ra”, ông Homan nói khi được hỏi liệu chính phủ có bằng chứng về gian lận di trú hay nhập tịch hay không. “Nếu ai đó vi phạm luật di trú, nếu ai đó gian lận hôn nhân hay bất cứ điều gì tương tự, dù họ có là dân biểu hay không, thì không ai đứng trên luật pháp”, ông Homan nói thêm.
Trước đó Bộ trưởng Nội an Markwayne Mullin phát biểu trên một chương trình podcast rằng “sắp có chuyện xảy ra”. “Chúng tôi biết bà ta đã kết hôn với anh trai mình để tìm cách đưa anh ta vào Hoa Kỳ”, ông Mullin nói.
Vào tháng 5, Phó Tổng thống JD Vance công bố tại Tòa Bạch Ốc rằng Bộ Tư pháp cùng các cơ quan di trú liên bang đang xem xét khả năng bà Omar gian lận di trú. “Tôi không muốn phán xét trước một cuộc điều tra”, ông Vance nói. “Rõ ràng có vẻ như có điều gì đó mờ ám, nhưng ai cũng có quyền được đối xử công bằng trước pháp luật.”
Tổng thống Donald Trump từ lâu đã công kích bà Omar. Trong một bài đăng trên Truth Social vào tháng 1, ông viết rằng “kẻ lừa đảo” Ilhan Omar cùng những người bạn Somalia “tồi tệ” của bà “lẽ ra phải ngồi tù ngay bây giờ, hoặc tệ hơn, hãy gửi họ trở về Somalia”.
Cáo buộc kéo dài nhất nhắm vào bà Omar là bà đã kết hôn với chính anh trai mình. Theo giấy chứng nhận kết hôn của quận Hennepin, bà kết hôn với công dân Anh Ahmed Nur Said Elmi vào ngày 12 tháng 2 năm 2009 tại Eden Prairie, Minnesota, và hai người ly hôn vào tháng 12 năm 2017. Một số thành viên cộng đồng Somalia ở Minnesota cáo buộc rằng vào cuối thập niên 2000, bà đã giới thiệu ông Elmi là anh trai từ London đang tìm kiếm “giấy tờ”, tức giấy tờ di trú.
Bà Omar cũng bị cáo buộc nhập cảnh Mỹ năm 1995 dưới một tên giả hoặc danh tính gia đình khác nhằm vượt qua tình trạng tồn đọng hồ sơ tị nạn. Bà nói mình được nhập quốc tịch năm 2000 khi 17 tuổi theo diện con chưa thành niên của cha mẹ nhập tịch, trong khi một đoạn video trên mạng xã hội năm 2019 cho rằng khi đó bà đã 18 hoặc 19 tuổi.
Các nguồn tin cho biết cuộc điều tra liên bang nhiều khả năng sẽ tập trung vào cách bà trở thành công dân Mỹ khi còn là thiếu niên và vào hồ sơ do cha bà nộp. Ông Nur Said Mohamed Elmi qua đời năm 2020 và theo các bản tin tiếng Somalia, ông từng là đại tá Quân đội Quốc gia Somalia được đào tạo tại Liên Xô.
Bà Omar luôn phủ nhận việc ông Elmi là anh trai mình và vào tháng 12 năm ngoái đã gọi các cáo buộc này là “những lời dối trá mang tính kỳ thị”. Theo lời bà, bà kết hôn theo nghi thức tôn giáo với ông Ahmed Hirsi năm 2002, sau đó chia tay và kết hôn hợp pháp với ông Elmi năm 2009, rồi ly thân với ông Elmi vào năm 2011 trước khi quay lại với ông Hirsi. Chánh văn phòng của bà là Connor McNutt từng gọi cáo buộc của ông Vance là “một lời dối trá lố bịch”, còn luật sư và người phát ngôn của bà khẳng định quá trình nhập tịch và các bản khai tài chính của bà hoàn toàn tuân thủ luật liên bang.
Năm 2019, một cơ quan tài chính vận động tranh cử của bang Minnesota kết luận rằng bà Omar đã khai thuế chung với ông Hirsi, cha của các con bà, trong hai năm 2014 và 2015 khi bà vẫn còn kết hôn hợp pháp với ông Elmi. Vào tháng 4 năm nay, bà đã sửa đổi bản khai tài chính liên bang để điều chỉnh giá trị tài sản được báo cáo.
