Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chính thức hạ độ tuổi tối thiểu để tham gia các hoạt động liên quan chiến tranh xuống còn 12 tuổi. Rahim Nadali, phó giám đốc văn hóa và nghệ thuật của IRGC đã công bố quyết định này trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nhà nước Iran. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel vẫn tiếp diễn.
Theo tuyên bố của Nadali, IRGC đang triển khai một chương trình mang tên “For Iran” nhằm kêu gọi người dân, kể cả trẻ em tham gia bảo vệ đất nước. Ông nói rằng những người tình nguyện từ 12 tuổi trở lên có thể được xem xét cho các vai trò trong lĩnh vực tác chiến và an ninh, hỗ trợ hậu cần, dịch vụ tiếp tế, hoặc y tế và điều trị. Ông giải thích lý do hạ tuổi bằng câu nói được trích dẫn rộng rãi: “Vì trẻ em ngày càng tình nguyện tham gia, chúng tôi đã hạ tuổi tối thiểu xuống 12”.
Việc tuyển mộ trẻ em của Iran không chỉ diễn ra trong nước mà còn được ghi nhận ở nước ngoài, kể cả tại London. Đây không phải lần đầu tiên trẻ em Iran xuất hiện trong các hoạt động mang tính an ninh của chế độ. IRGC từng đóng vai trò trung tâm trong việc đàn áp người biểu tình Iran vào tháng Một, và trong quá khứ, hình ảnh cùng video lan truyền trên mạng xã hội đã nhiều lần cho thấy trẻ em và thanh thiếu niên mặc đồng phục kiểu quân sự tham gia trấn áp các cuộc biểu tình, bao gồm phong trào “Phụ nữ, Cuộc sống, Tự do” năm 2022 nổ ra sau khi Mahsa Amini, một phụ nữ trẻ người Kurd qua đời tại một đồn cảnh sát ở Tehran, sau khi bị bắt vì bị cho là vi phạm quy định về khăn trùng đầu. Việc tuyển dụng trẻ em vào hoạt động quân sự bị xem là vi phạm trực tiếp Công ước về Quyền Trẻ em, văn kiện quốc tế nghiêm cấm rõ ràng việc sử dụng trẻ em trong hoạt động quân sự.
Nhà hoạt động người Mỹ gốc Iran Masih Alinejad đã lên tiếng phản đối ngay sau khi đoạn video phát biểu của ông Nadali lan truyền. Bà viết trên mạng xã hội rằng việc tuyển trẻ em vào hoạt động quân sự là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và cộng đồng thế giới không được im lặng. Bà nói thêm: “Đây chính là chế độ vẫn thường lên lớp cả thế giới về đạo đức. Nhưng khi đến lúc phải tồn tại, họ sẵn sàng đẩy trẻ em vào nguy hiểm”.
Nhà nghiên cứu Hugh Fitzgerald so sánh động thái này với nước Đức Quốc xã năm 1945, khi trẻ em mới 12 tuổi bị đưa vào quân đội để bảo vệ Berlin và những gì còn lại của chế độ trong những ngày cuối cùng. Ông cho rằng việc một chính quyền phải kêu gọi trẻ em tham chiến rõ ràng là dấu hiệu của sự tuyệt vọng chứ không phải sức mạnh.
Tình trạng thiếu hụt nhân lực của IRGC và lực lượng Basij càng lộ rõ khi đặt trong bối cảnh áp lực quân sự đang gia tăng. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từng nhận định chế độ Iran đang rạn nứt dưới sức ép của cuộc chiến với Mỹ và Israel, trong khi Israel liên tục nhắm vào và tiêu diệt các lãnh đạo cấp cao của IRGC và Basij, những lực lượng chịu trách nhiệm đàn áp trong nước.
Cùng thời điểm, tổ chức Hội đồng Quốc gia Kháng chiến Iran (NCRI) thông báo về các vụ hành quyết tăng nhanh trong nhà tù. Theo thông cáo của tổ chức này, vào rạng sáng ngày 30 tháng Ba năm 2026, chế độ đã treo cổ hai thành viên của Tổ chức Mojahedin Nhân dân Iran là Akbar Daneshvarkar và Mohammad Taghavi tại nhà tù Ghezel Hesar. Sáng sớm ngày hôm sau, hai thành viên khác là Babak Alipour và Pouya Ghobadi cũng bị hành quyết tại cùng nhà tù. Cả bốn người đều bị kết án tử hình từ tháng Mười Hai năm 2024 với cáo buộc “baghi”, tức nổi loạn có vũ trang.
Song song với các vụ hành quyết, có báo cáo cho thấy các lực lượng dân quân Iraq thuộc Hashd al-Shaabi, hay Lực lượng Huy động Nhân dân đã bắt đầu tiến vào lãnh thổ Iran. Theo Iran International, người dân tại các thành phố miền tây nam như Abadan, Ahvaz và Khorramshahr đã gửi thông tin về sự hiện diện của các lực lượng này, mô tả cảm giác bất an và lo sợ. Một người xem gọi các lực lượng này là “khủng bố” và cho rằng sự xuất hiện của họ nhằm chuẩn bị cho “một cuộc thảm sát khác đối với người dân”. Những đoàn xe được cho là hộ tống bởi các đơn vị có vũ trang, dù được mô tả công khai là viện trợ lương thực.
Trong khi đó, phản ứng của cộng đồng quốc tế lại đi theo hướng ngược lại với mức độ nghiêm trọng của các báo cáo trên. Liên Hợp Quốc vừa bổ sung Iran vào một ủy ban Nhân quyền khác, chỉ vài tuần sau khi các giáo sĩ và IRGC bị cáo buộc giết hàng chục nghìn người biểu tình trên đường phố. Iran cũng được bổ nhiệm làm phó chủ tịch Hội nghị Rà soát Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân, dù chính quyền này đã cản trở các cuộc điều tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế trong nhiều năm. Thủ tướng Đức Friedrich Merz thậm chí còn đề xuất ý tưởng dỡ bỏ trừng phạt đối với Iran.
